Günümüz şartlarında Yapım ihalelerinde % 56’lara  varan  kırımla  ihale sözleşmeleri yapılmaktadır (yapım ihalelerine yapılan kırımları https://www.ihalekik.com/yapim-ihale-sozlesmeleri link ten 7 milyon üstü ihale sonuçlarındaki kırım  oranları güncel takip edebilirsiniz)

Yüksek kırımla kâr elde etmek bir yana zarar söz konusu olabileceği gibi

İdarelerin Yaklaşık maliyetlerinin de  bu  durumda  şişirilmiş Maliyet Hesaplamış olabileceği Düşüncesine hakim olma  durumu  ile karşılaşılmaktadır

Eğer  İdarelerin Yüksek maliyet  hesaplaması yapılmış ise Sayıştay  Denetimlerinde ortaya çıkacaktır

Kamu  ihale kanunu  kapsamında idare ihalede Yapılan yüksek Kırımları  KAMU YARARI  SAĞLANMIŞTIR  diyor  ise Mahkemelerde açılan Davalara bakmaları gerekmektedir

Yok idarenin Yaklaşık maliyeti doğru ise  Bu  kadar  yüksek kırımlar ile ihale konusu  işe ait işin yapımında sorunların ortaya  çıkabileceği  gündeme  gelmekte

Yüksek kırımla alınan ihalelerden ve yapılan işlerden kalite beklenmesinin söz konusu olmadığı gibi

Yüksek kırımların nedeni zararı bile bile alıyorlar diye sorarsanız piyasadaki pastanın daralmasından kaynaklandığı  ifade edilmektedir.

Halbuki AB  ülke ihalelerinde Yüksek kırımlar yapılan ihalelerde mahkemeler yüksek  kırımlı ihaleleri İPTAL ETMELERİNE ait  birçok örnek kararlar  bulunmaktadır

Emsal vermek gerekir ise;

Madrid Kamu İhaleleri İdari Mahkemesi'nin 16 Kasım 2017 tarihli kararı

İhale süreçlerinde sunulan anormal derecede düşük fiyatları gerekçelendirmek için kriterler Başlığı altında

Karar Özeti

Madrid Kamu İhaleleri İdari Mahkemesi, bu kararıyla, ihale bütçesinin %36,38 üzerinde indirim teklif eden bir şirkete verilen sözleşmeye karşı yapılan itirazı karara bağladı. İtiraz, ikinci sırada yer alan rakip firma tarafından, bu kadar düşük bir fiyatla sözleşmeyi yerine getirmenin mümkün olmadığı gerekçesiyle yapılmıştı.

Süreç boyunca, ihale makamı, teklif edilen fiyatın anormal derecede düşük olduğu gerekçesiyle, ihaleyi kazanan şirketten teklifin ekonomik şartlarını gerekçelendirmesini istedi. Şirket, ihale makamı tarafından kabul edilen bir gerekçelendirme raporu sundu ve sözleşme nihayetinde bu şirkete verildi.

İndirimlerin gerekçelendirilmesi

Mahkeme bu kararla, anormal derecede düşük ihale tekliflerine ilişkin gerekçe raporunun içeriğini ve bu gerekçenin ihale makamları tarafından nasıl değerlendirilmesi gerektiğini açıklığa kavuşturmuştur. Aynı şekilde, Mahkeme, bu davada, ihaleyi kazanan firmanın sunduğu teklif gerekçesinin, ihale makamı tarafından kabul edilmiş olmasına rağmen geçerli olmadığına karar vermiştir.

Mahkeme, anormal derecede düşük bir teklifin ihale sürecinden ancak, sunulan gerekçeler dikkate alındığında sözleşmenin yerine getirilemeyeceği düşünüldüğünde çıkarılabileceğini tespit etmiştir. Mahkemeye göre, bir sözleşmenin yerine getirilip getirilemeyeceğini belirlemek için, teklif sahiplerinin tekliflerinin ciddiyetini tüm unsurlarıyla kanıtlamaları gerekir. Bu nedenle, teklifin gerekçelendirilmesi eksiksiz olmalıdır. Bu, teklifin önemsiz unsurların eksikliği nedeniyle yetersiz sayılacağı anlamına gelmez. Sunulan indirim ne kadar yüksekse, ihale makamına sunulacak gerekçelendirmede gereken detay düzeyi de o kadar yüksek olur. Dahası, Mahkeme, ihale makamının şirket tarafından sunulan teklifin gerekçelendirilmesini değerlendiren raporunun, ihale dosyasında ihale makamı tarafından gerekçelendirilmesi ve açıklanması gerektiğini ve bu değerlendirmenin rasyonel ve makul olması gerektiğini vurgulamıştır. İhale makamının raporunu yeterince gerekçelendirmemesi durumunda, bu makamın kararı keyfi olarak değerlendirilebilir.

Personel maliyeti

Mahkeme, ihaleyi kazanan firmanın sunduğu personel maliyetinin, toplu iş sözleşmesine göre şirket çalışanlarının maaşlarını karşılamaya yetmediğini değerlendirdi. Ancak, bu durumda söz konusu yetersizlik, teklifin anormal derecede düşük olduğu anlamına gelmez; zira bu durum, diğer yan haklar veya şirketin genel yapısal maliyetleriyle telafi edilebilir. Bu nedenle Mahkeme, ihalenin iş kanununa uygun olduğunu değerlendirdi. Bununla birlikte, Mahkeme, sözleşme maliyetlerine dahil olmayan faaliyetlerin gerçekleştirilmesini önerdiği ve bu maliyetlerin teklife dahil edilmesi gerektiği gerekçesiyle teklifin anormal derecede düşük olduğu sonucuna vardı. Mahkeme, bu kadar düşük fiyat teklif eden firmaya verilen ihale kararını iptal etti.

Günümüz şartlarında yürürlükte  bulunan Kamu  İhale Kanununda KÖKLÜ değişiklikler olmasını beklemekten  başka  bir  çözüm bulunmadığı görülmektedir