Firmaların, İhalelere Katılımlarda Günümüzün “kangren “ haline gelen ” SGK ve VERGİ “ Anlık borçları bulunması nedeni ile birçok ihale isteklisi “vadesi gelmemiş Borçların “ dan dolayı ihaledeki teminatlarının “İRAD” Kaydedilmesinden dolayı sorun yaşamaktalar,
Kamu İhale kurumunun Düzenlemiş olduğu DK-D 293 ve DK-D 361 kurul kararları ile Firmaların canlarını yakmak için alınmış Düzenleyici kurul kararları olarak Sorun oluşturmaya devam etmektedir
Danışmanlığını yaptığımız Firmalarımızda SGK Borçlarına karşı kendi davalarımızda kullanmış olduğumuz bazı hususları paylaşmak üzere aşağıda bilgilerinize sunmuş olduğumuz BİLGİLERİN SİZLERE FAYDALI olacağını ümit ederiz;
Maliye Bakanlığı ve SGK mükelleflere “TAHAKKUK” ettirilen ödemeleri genelge Bulundukları ayın 25 Tarihlerinden itibaren Tebliğ’ler ile Mükelleflerin Bulundukları aylara ait primlerin Tebligatlarına başlayıp gelecek aylardaki son ödeme tarihlerini içeren TAHAKKUK TEBLİĞLERİNİ yayınlamaya başlamaktadırlar
Kısaca, SGK primlerine ait tebliğler firmalara tebliğ edildiği tarihten itibaren SGK ekranlarında Gözükmeye Başlamaktadır
Her ayın 01 – 10 Tarihlerindeki ihalelerde en çok dikkat edilecek husustur
Bu süreçlerde ihalelere katılan Firmaların ihale tarihi ve ihale saati öncesi mutlaka SGK Borç sorgulaması gerekmektedir
Borç sorgulama Ekranında görmüş olacağınız BORÇ esasında “VADESİ GELMEMİŞ BORÇ OLARAK TUTARDIR “
Gözüken borçlar esasında son ödeme tarihine kadar ödemekle sorumlu olduğunuz tutar olup mükellefin son ödeme tarihine bu ekranda görünmektedir
ESAS SORUN BURDA BAŞLAMAKTADIR
VADESİ GELMEMİŞ KESİNLEŞMEMİŞ SGK BORCU İHALEYE KATILIMA ENGEL DEĞİLDİR
4B Bağkur Vadesi Gelmeyen Borç Tahsilatı ifadesi, Türkiye’de Bağımsız Çalışanlar Sosyal Güvenlik Kurumu (4B Bağkur) kapsamında olan kişilerin, ödeme tarihlerine uymayarak ödenmemiş borçlarının tahsil edilmesi anlamına gelir. Borç sonraki aya aktarılarak bekletilir ve cari borç kabul edilir
4/B Bağkur kapsamındakiler için prim ödeme son tarihleri bulunan kapsama göre farklılık gösterir
4/B Bağkur vadesi gelmeyen borç tahsilatı SGK LİSTESİNDE 4041 kodu ile SGK ekranında gösterilmekte olup,. Cari dönem içinde olan yani henüz son ödeme tarihi geçmeyen borçları kapsamaktadır
Aynı durum esnaf/şirket ortaklığı ve isteğe bağlı bağkur’lular için de geçerlidir.
Örneğin bulunduğunuz ayın prim borcu diğer ayın son gününe kadar ödenebildiğinden son ödeme tarihine kadar yapacağınız sorgulamalar 4/B vadesi gelmeyen borç olarak sistemde görünür.
Bağkur’lular için her ayın prim ödeme son tarihi diğer ayın sonu olarak belirlenmiştir.
Son ödeme tarihi geçmemiş olan prim borçları cari dönem primleri olarak adlandırılırken ödeme vadesi geçmiş prim borçları ise geçmiş dönem prim borçları olarak tanımlanmaktadır. İşte 4041 Bağkur kodu da tam olarak burada devreye girmekte, cari ve geçmiş dönem prim borçlarının birbirinden ayrılmasını sağlamaktadır
MEVZUAT HÜKÜMLERİ
Dayanak 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanunun aşağıda yer alan 47/1. Maddesi hükmü.
Ödemenin mahsup edileceği alacaklar:
Madde 47 – (Değişik: 22/7/1998 – 4369/22 md.)
Amme alacağına karşılık rızaen yapılan ödemeler sırasıyla; ödeme süresi başlamış henüz vadesi geçmemiş, içinde bulunulan takvim yılı sonunda zaman aşımına uğrayacak, aynı tarihte zaman aşımına uğrayacak alacaklarda her birine orantılı olarak, vadesi önce gelen ve teminatsız veya az teminatlı olana mahsup edilir. Ödemenin, alacak aslı ile fer’ilerinin tamamını karşılamaması halinde mahsup alacağın asıl ve fer’ilerine orantılı olarak yapılır.
• Bilindiği üzere, idarelerin ihale yoluyla yaptırdıkları işleri üstlenenlere hakkediş ödemesi yapılabilmesi için, hizmet alımı ve yapım işleri için, ilgili ihale konusu işyerinden dolayı, ihale suretiyle piyasadan hazır halde alınıp satılan mal teslim işleri için, işverenin merkez adresindeki işyerinin tescilli bulunduğu SGK ünitesinde işlem gören tüm işyerlerinden dolayı, idareye ihale konusu işle ilgili olarak verilen teminatların çözülebilmesi ve özel nitelikteki bina inşaatları için geçici iskan veya yapı kullanma izin belgesi alabilmesi için ilgili işyerlerinden dolayı, Sosyal Güvenlik Kurumuna borçlarının olmaması ve bu kapsamda Sosyal Güvenlik Kurumundan borçlarının olmadığına daire yazı veya ilişiksiz belgesi almaları gerekmektedir.
• İhalelere katılan gerçek veya tüzel kişi istekliler teklif mektupları içerisinde kesinleşmiş sosyal güvenlik destek primi, Genel Sağlık Sigortası (27.04.2016 tarih ve 29696 sayılı Resmi gazete ile) borcu olmadıklarını taahhüt etmekte, sadece ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından bu durumda olmadığına ilişkin belge sözleşme imzalanmasından önce idareye (ihale makamına) sunulmaktadır.
• Kesinleşmiş Genel Sağlık Sigortası (27.04.2016 tarih ve 29696 sayılı Resmi gazete ile) borcu sorgulamasında isteklilerin, Türkiye genelindeki borç asıl ve fer’ileri toplamı dikkate alınmaktadır.
• Kesinleşmiş sosyal güvenlik prim borcu kapsamında, Genel Sağlık Sigortası (27.04.2016 tarih ve 29696 sayılı Resmi gazete ile), işsizlik sigortası primi, bu primlere ilişkin gecikme cezası, gecikme zamları ile diğer fer’ileri bulunmakta olup; tasarrufa teşvik kesintisi ve katkı tutarları, konut edindirme yardımı, idari para cezaları, ilgili kanunlar uyarınca takip ve tahsil görevi verilmiş olan özel işlem vergisi, eğitime katkı payı ve damga vergisi ile bunlara bağlı gecikme zamları kapsam dışı tutulmuştur.
• Tecil ve taksitlendirmeye ya da yeniden yapılandırmaya giren prim borçları, makalemizin “3- Kesinleşmiş sosyal güvenlik destek primi, Genel Sağlık Sigortası (27.04.2016 tarih ve 29696 sayılı Resmi gazete ile)” başlığında sayılan usul ve esaslara göre sigorta primine esas kazancın alt sınırının 3 katını, sigorta primine esas aylık kazancın üst sınırının 3 katını veya asıl işverenin alt işvereninin bulunması halinde sigorta primine esas aylık kazancın üst sınırının 6 katını aşmayan prim borçları, kesinleşmiş sosyal güvenlik destek primi, Genel Sağlık Sigortası (27.04.2016 tarih ve 29696 sayılı Resmi gazete ile) değerlendirilecektir.
• Prim borçlarının süresi içerisinde ödenmemesi, geçici veya nihai karar bulunmayan hallerde dava açılması veya 6183 sayılı Kanun çerçevesinde tahsil edilmesi yönünde dava açılması hallerinde kesinleşmiş sosyal güvenlik destek primi, Genel Sağlık Sigortası (27.04.2016 tarih ve 29696 sayılı Resmi gazete ile) olduğu kabul edilmektedir.
• Kesinleşmiş Genel Sağlık Sigortası (27.04.2016 tarih ve 29696 sayılı Resmi gazete ile) borcu sorgulamaları sırasında isteklilerin kapsama giren borçlarını ihale tarihi itibariyle ödemeleri halinde borcu olmadığı kabul edilerek kesinleşmiş sosyal güvenlik prim borcu ve GSS borcu yoktur yazısı alınabilecektir.
• İhale tarihi itibariyle ödeme vadesi gelmemiş prim borçları kesinleşmiş borç olarak kabul edilmeyecektir. Hükmü ile
aynı gün içerisinde söz konusu borcun ödendiği, SGK borçlarının bulunduğundan bahisle yapılan değerlendirmenin hatalı olduğu, yine iti şikayet dilekçe ekinde sunulan belge ile ihale saat ve tarihi itibariyle kesinleşmiş vergi borçlarının bulunmadığının anlaşıldığı, mevzuat gereğince borç durumunun yalnızca ihale tarihi itibarıyla tespit edilmesi gerektiği açıkça görülmektedir
Ayrıca;
Kamu İhale Genel Tebliği'nin “17'nci maddesinde “…17.4.”4734 sayılı Kanunun 10'uncu maddenin dördüncü paragrafının (d) bendine ilişkin olarak,
17.4.1. Yıllık gelir, yıllık kurumlar, katma değer, özel tüketim, özel iletişim, motorlu araçlar, şans oyunları, damga, banka ve sigorta işlemleri vergileri, gelir ve kurumlar vergisine ilişkin tevkifatlar ve geçici vergiler ile bu alacaklara ilişkin vergi ziyaı cezaları, gecikme zammı ve faizleri çoğaltılması toplam 5.000 TL'yi aşan tutarlardaki borçlar vergi borcu olarak kabul eder. Tebliğ Hükümleri kapsamında,
İsteklilerin ihale dışı bırakılabilmesi için ihale tarihi itibarıyla kesinleşmiş SGK veya vergi borcunun bulunması gerektiği, tecil edilmiş, yapılandırılmış ya da 5.000,00 Tl tutarının altında kalan borçlar ile vadesi geçmemiş borçların kesinleşmiş borç olarak değerlendirilemeyeceği, kanunda açık ve net ifade edilmiştir
İhale komisyonları MERNİS sistemi ile ekranda gördükleri esasen “VADESİ GELMEMİŞ BORCU” SGK borcu olarak görüp firmaların Teminatlarını İRAD kayıt etmekteler
İhale komisyon yetkilerinin bizce bu konuda kastı olmadıklarını düşünüyoruz,
KİK in Düzenledikleri Düzenleyici Kurul Kararları ne emrediyor ise ihale komisyon üyeleri bunları uygulamakla sorumlular
Sorunun kaynağı Kamu İhale Kurulunun 2006 Yılına kadar BAĞIMSIZ bir kuruluş olarak hizmet vermeye devam etmiş ,2006 Yılından İtibaren MALİYE Bakanlığına bağlı olarak hizmet vermekte olup,
Makalemizde ifade ettiğimiz üzere gözüken borçların bir çoğunun “VADESİ GELMEMİŞ BORÇLAR OLDUĞUNU” Bağlı Bulunduğu Bakanlığın Uzmanlarından alınacak görüşler kapsamında, Bu borçların son ödeme tarihlerine kadar vergi borcu sayılmayacağını açıklayan; İhale firmalarını tereddütte bırakmayacak SÜSLÜ PÜSLÜ - ESNEK kelimeler kullanmadan yayınlayacakları BİR KURUL KARARI bu sorunu kökten çözeceği düşüncesindeyiz.
Kamu İhale kurulunun böyle bir açıklamasına kadar ,bir çok ihale firmasının teminatlarının HİÇ olmasına Katkısı olmayacak ama zararın neresinden dönersen kardır mantığı ihale firmalarımıza faydası olacaktır
Saygılarımızla
MBS İhale Danışmanlık