BAŞVURU SAHİBİ:

Turklab Laboratuvar ve Görüntüleme Sistemleri A.Ş.,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Siirt Eğitim Araştırma Hastanesi Başhekimliği,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2026/276342 İhale Kayıt Numaralı “24 Aylık Dış Laboratuvar Hizmet Alımı” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Eğitim Araştırma Hastanesi Başhekimliği tarafından 13.03.2026 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “24 Aylık Dış Laboratuvar Hizmet Alımı” ihalesine ilişkin olarak Turklab Laboratuvar ve Görüntüleme Sistemleri A.Ş.nin 27.02.2026 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 03.03.2026 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 12.03.2026 tarih ve 210777 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 12.03.2026 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2026/758 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, bahse konu ihaleye ait Teknik Şartname’nin C.2’nci maddesinde, yüklenici laboratuvarın en az 130 test için TÜRKAK akreditasyonuna sahip olduğunun belgelendirilmesinin öngörüldüğü, ancak ihale kapsamında yer alan test sayısının 110 olduğu, bu durumun, ihale kapsamını aşan ve işin niteliği ile doğrudan bağlantısı bulunmayan bir yeterlik şartı niteliği taşıdığı, söz konusu düzenlemenin, kaliteyi temin etmekten ziyade ihaleye katılımı sınırlandırıcı ve rekabeti daraltıcı etki doğurduğu, ayrıca 130 test sayısının hangi teknik veya bilimsel gerekçeye dayandığının ortaya konulamadığı, akreditasyonun amacının belirli testler bakımından kalite güvencesi sağlamak olduğu, bu amacın ihale kapsamını aşan sabit bir sayısal eşik ile temin edilemeyeceği, idare tarafından ileri sürülen “hastanenin olası potansiyeli” ve “yüksek kalite standardı” gerekçelerinin ise somut, ölçülebilir ve teknik bir temele dayanmadığı, öte yandan, İdari Şartname’nin 7.3.3’üncü maddesinde istekliler açısından yalnızca TÜRKAK ISO 15189 kalite belgesine sahip olunmasının yeterli görüldüğü, belgenin kapsamına veya test sayısına ilişkin herhangi bir düzenlemeye yer verilmediği, buna karşın, Teknik Şartname’nin C.2’nci maddesi ile en az 130 test için akreditasyon şartı getirilmek suretiyle İdari Şartname’de öngörülmeyen ilave bir yeterlik kriteri getirildiği, bu durumun ihale dokümanları arasında çelişkiye yol açtığı, yeterlik kriterlerinin teknik şartname aracılığıyla ağırlaştırılması sonucunu doğurduğu ve istekliler nezdinde tereddüt oluşturduğu, ihale mevzuatı uyarınca yeterlik kriterlerinin yalnızca idari şartnamede düzenlenmesi gerektiği, teknik şartname ile yeni bir yeterlik kriteri getirilemeyeceği, sonuç olarak, söz konusu düzenlemenin fiilen ihaleye katılım şartına dönüştüğü ve rekabeti daraltıcı nitelik taşıdığı iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Temel ilkeler” başlıklı 5’inci maddesinde “İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur…” hükmü,

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Kalite ve standarda ilişkin belgeler” başlıklı 42’nci maddesinde “(1) İşin niteliği göz önünde bulundurularak ön yeterlik şartnamesi ve idari şartnamede; kalite yönetim sistem belgesi, çevre yönetim sistem belgesi, hizmet yeterlilik belgesi ile deney-analiz-kalibrasyon laboratuvarlarının ve muayene kuruluşlarının kalite yeterliğine ilişkin düzenleme yapılabilir.

(2) Kalite yönetim sistem belgesi ve çevre yönetim sistem belgesinin Türk Akreditasyon Kurumu tarafından akredite edilen belgelendirme kuruluşları veya Uluslararası Akreditasyon Forumu Karşılıklı Tanınma Antlaşmasında yer alan ulusal akreditasyon kurumlarınca akredite edilmiş belgelendirme kuruluşları tarafından düzenlenmesi zorunludur. Bu belgelendirme kuruluşlarının, Uluslararası Akreditasyon Forumu Karşılıklı Tanınma Antlaşmasında yer alan ulusal akreditasyon kurumlarınca akredite edilmiş belgelendirme kuruluşu olduklarının ve bu kuruluşlarca düzenlenen belgelerin geçerliliğini sürdürdüğünün, Türk Akreditasyon Kurumundan alınacak bir yazı ile teyit edilmesi gerekir. Teyit yazısı, ihale veya son başvuru tarihinde geçerli olması koşuluyla düzenlendiği tarihten itibaren bir yıl süreyle kullanılabilir. Ancak Türk Akreditasyon Kurumu tarafından akredite edildiği duyurulan belgelendirme kuruluşları tarafından düzenlenen ve TÜRKAK Akreditasyon Markası taşıyan belge ve sertifikalar için Türk Akreditasyon Kurumundan teyit alınması zorunlu değildir.

(3) Deney-analiz-kalibrasyon laboratuvarlarının ve muayene kuruluşlarının kalite yeterliliği ile ilgili belgelerin, Türk Akreditasyon Kurumu veya Uluslararası Laboratuvar Akreditasyon İşbirliği Karşılıklı Tanınma Anlaşmasında yer alan akreditasyon kurumları tarafından düzenlenmesi zorunludur. Bu akreditasyon kurumlarının Uluslararası Laboratuvar Akreditasyon İşbirliği Karşılıklı Tanınma Anlaşmasında yer alan akreditasyon kurumu olduklarının ve bu kuruluşlarca düzenlenen belgelerin geçerliliğini sürdürdüğünün, Türk Akreditasyon Kurumundan alınacak bir yazı ile teyit edilmesi gerekir. Teyit yazısı, ihale veya son başvuru tarihinde geçerli olması koşuluyla düzenlendiği tarihten itibaren bir yıl süreyle kullanılabilir. Ancak Türk Akreditasyon Kurumu tarafından düzenlenen ve TÜRKAK Akreditasyon Markası taşıyan belge ve sertifikalar için Türk Akreditasyon Kurumundan teyit alınması zorunlu değildir.

(4) Kalite ve standarda ilişkin belgelerin ihale veya son başvuru tarihinde geçerli olması yeterlidir. Ancak, ihale ilk ilan veya davet tarihinden önce akreditasyonu geri çekilen belgelendirme kuruluşunun düzenlediği kalite yönetim sistem belgesi ve/veya çevre yönetim sistem belgesinin sunulması durumunda bu belgeler geçerli kabul edilmez.” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Kalite ve standarda ilişkin belgeler” başlıklı 74’üncü maddesinde “74.1. İdareler, ihale konusu işin niteliğini ve uygulama yönetmeliklerinin bu konuyu düzenleyen maddelerini esas alarak, ihale dokümanında kalite ve standart belgelerine ilişkin düzenleme yapabilirler. İhale konusu ile ilgisi bulunmayan veya işin niteliğinin gerektirmediği kalite ve standarda ilişkin belgelerin istenilmesi, 4734 sayılı Kanunun temel ilkelerine ve Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğine aykırılık teşkil edecektir.” açıklaması,

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın;

a) Adı: 24 AYLIK DIŞ LABORATUVAR HİZMET ALIMI

b) Türü: Hizmet alımı

c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği

ç) Miktarı:

24 AYLIK DIŞ LABORATUVAR HİZMET ALIMI

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

d) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: Siirt Eğitim Ve Araştırma Hastanesi Laboratuvar Birimi” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin “Katılım ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “7.3.3. Bu maddede istenen kalite ve standarda ilişkin diğer belgeler:

” düzenlemesi,

Teknik Şartname’nin “Testlerin Çalıştırıldığı Dış Laboratuvarda Bulunması Gereken Genel Özellikler ve Genel Hususlar” başlıklı C maddesinde “C.2. Testlerin çalışılacağı laboratuvar TÜRKAK ISO 15189 kalite belgesine sahip olmalıdır. Yüklenici laboratuvar en az 130 test için TÜRKAK akreditasyonunu belgelendirmelidir." düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin “Testlerin Çalıştırıldığı Dış Laboratuvarda Bulunması Gereken Genel Özellikler ve Genel Hususlar” başlıklı C maddesinde “C.13. Tablo.1’deki test listesinde yer almayan herhangi bir test kurumdan istenmesi durumunda yüklenici Sağlık Uygulama tebliği (SUT) listesinde bulunan testleri çalıştırabilmeyi taahhüt etmelidir. Çalışan testler mevcut ihaledeki toplam SUT puanından düşülerek karşılanacaktır. Gerektiği durumda yüklenici firma istenilen testi kalite kontrol şartları ihaledeki şartları yerine getirerek başka bir laboratuvardan hizmet alabilir.

Tablo-1: Siirt Eğitim ve Araştırma Hastanesi’nin PCR ve antikor testleri hizmet alımı listesi

…

“ düzenlemeleri (toplam 110 test) bulunmaktadır.

Siirt Eğitim Araştırma Hastanesi tarafından 13.03.2026  tarihinde gerçekleştirilen ihaleye iki isteklinin teklif sunduğu, henüz ihale komisyonu tarafından karar alınmadığı, başvuru sahibi sıfatını haiz istekli olabilecek Turklab Laboratuvar ve Görüntüleme Sistemleri A.Ş. tarafından yapılan başvuruda; ihale dokümanı kapsamında yer alan Teknik Şartname’nin C.13’üncü maddesinde 110 adet test öngörüldüğü, ayrıca C.2’nci maddesinde yüklenicinin en az 130 test için TÜRKAK akreditasyonunu belgelendirmesi gerektiğine ilişkin düzenlemenin ihaleye katılımı sınırlandırıcı ve rekabeti daraltıcı nitelikte olduğu yönünde iddiada bulunulduğu anlaşılmıştır.

Başvuru sahibi tarafından idareye yapılan şikayet başvurusu üzerine idare tarafından 03.03.2026 tarihinde verilen cevapta Teknik Şartname’nin C.13’üncü maddesinde bulunan Tablo 1’deki test listesinde yer almayan bir teste ihtiyaç duyulması halinde yüklenicinin bu testi çalıştırabilmeyi taahhüt etmesi gerektiği, ayrıca gerekli olduğu takdirde yüklenici firma istenilen testi kalite kontrol şartları yerine getirerek başka bir laboratuvardan hizmet alabileceği, bu durumun hastanenin olası potansiyeli göz önünde bulundurularak değerlendirildiği anlaşılmıştır.

Öte yandan, İdari Şartname’nin ‘Katılım ve yeterlik kriterleri’ başlıklı 7’nci maddesi incelendiğinde, isteklilerin TÜRKAK ISO 15189 kalite belgesine sahip olmalarının ve Laboratuvar Akreditasyon Belgesi’nin İhaleye Katılım Belgesi kapsamında beyan edilmesinin gerekli olduğu, bir başka ifadeyle ihaleye katılımda yeterlik kriteri olarak belirlendiği anlaşılmıştır.

Teknik Şartname’nin “Testlerin Çalıştırıldığı Dış Laboratuvarda Bulunması Gereken Genel Özellikler ve Genel Hususlar” başlıklı C maddesi incelendiğinde ise yüklenicinin laboratuvarın en az 130 test için TÜRKAK akreditasyonunu belgelendirmesi gerektiği, C.13’üncü maddede ise Tablo-1’de bulunan 110 adet test içerisinde yer almayan bir test  istenilmesi durumunda yüklenicinin Sağlık Uygulama tebliği (SUT) listesinde bulunan testleri çalıştırabilmeyi taahhüt etmesi gerektiği, testlerin mevcut ihaledeki toplam SUT puanından düşülerek karşılanacağı, gerektiği durumda yüklenicinin istenilen testi kalite kontrol şartları ihaledeki şartları yerine getirerek başka bir laboratuvardan hizmet alabileceği anlaşılmıştır.

Bu kapsamda, İdari Şartname’nin 7’nci maddesinde isteklilerin TÜRKAK ISO 15189 kalite belgesine sahip olması ve Laboratuvar Akreditasyon Belgesini ihaleye katılım belgesinde beyan etmesi gerektiğinin düzenlendiği, dolayısıyla isteklilerin yeterlik kriterleri kapsamında sunması gereken akreditasyon belgesine ilişkin olarak herhangi bir test sayısına ilişkin belirlemenin yapılmadığı, ayrıca Teknik Şartname’nin C.13’üncü maddesinde alıma konu olan 110 test olduğu, bunun yanı sıra aynı Şartname’nin C.2’nci maddesinde yüklenicinin laboratuvarın en az 130 test için TÜRKAK akreditasyonunu belgelendirmesi gerektiği, ancak ihale dokümanı kapsamında Teknik Şartname’nin C.13’üncü maddesi dışında hangi testlerin belgelendirilmesi gerektiği düzenlemelerine açıkça yer verilmediği, alım konusu test miktarının 110 olmasına karşın akreditasyon istenen test sayısının bunun üzerinde olmak üzere 130 test olarak belirlendiği, bu hususun istekliler arasında tereddüte yol açabileceği anlaşıldığından başvuru sahibinin iddialarının yerinde olduğu ve ihalenin iptal edilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Öte yandan, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının dördüncü paragrafında “İtirazen şikâyet başvuru bedelinin, itirazen şikâyet başvuru dilekçesinde yer verilen iddialar dikkate alınarak belirlenecek haklılık oranına karşılık gelen kısmının Kurul kararı ile başvuru sahibine iadesine karar verilir. Ancak Kurum tarafından 54 üncü maddenin onbirinci fıkrasının (c) bendi uyarınca başvurunun reddine veya eşit muamele ilkesi yönünden yapılan inceleme sonucunda 54 üncü maddenin onbirinci fıkrasının (a) ve (b) bentleri uyarınca ihalenin iptaline veya düzeltici işlem belirlenmesine karar verilmesi halinde başvuru bedeli iade edilmez…” hükmü yer almaktadır.

         Bu çerçevede yapılan incelemede, başvuru sahibinin ileri sürdüğü iddiaların tamamında haklı bulunduğu tespit edilmiş olup, başvuru sahibi tarafından Kurum şikâyet gelirleri hesabına 129.385,00 TL başvuru bedelinin yatırıldığı tespit edildiğinden, Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde yazılı talepte bulunulması halinde, başvuru bedelinin tamamının iade edilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilemeyecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ihalenin iptali gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

1) Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (a) bendi gereğince ihalenin iptaline,

2) İddialarındaki haklılık oranına karşılık gelen başvuru bedelinin Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde Kamu İhale Kurumu’na yazılı talebi halinde iadesine,

   Oybirliği ile karar verildi.