3194 sayılı İmar Kanunu’nun 42’nci maddesinde açıkça yer almayan yapı gruplarında hangi yapı sınıfı ve grubunun esas alınacağı netleştiriliyor.
Ayrıca yangın güvenlik uzmanları ile enerji kimlik belgesi uzmanları için idari yaptırımlar düzenleniyor.
Mevcut Durumda Yapılarda Ruhsat Gerekmeyen Hususlar
Bazı yapılar için İmar Kanununda ruhsat şartı aranmaz. Yapı kullanma izin belgesi aranmayacak yapıların inşaat faaliyetlerindeki esnekliğin amacı, genellikle tarımsal ve hayvancılık gibi faaliyetlere yöneliktir. Bu esneklik, kanunlarca köy yaşamına kolaylık sağlamak için sunulmaktadır. Ayrıca ruhsat gerektirmeyen yapılar arasında tarım arazileri üzerinde yer alan küçük ölçekli kümesler, ahırlar ve barakalar bulunmaktadır.
Köy hayatını kolaylaştırmak ve destek amaçlı kurulan bakkal/manav, fırın, kahvehane ve lokanta gibi işletmelerde de ruhsat gerekmez. Hatta teşhir amaçlı kullanılan büfe tarzı yapılar ve kooperatif işletme binaları gibi yapılarda da yapı ruhsatı şart değildir. Örneğin, Ankara satılık arsalar arasında bir köyde tarım araziniz var. Bu arazi üzerinde küçük bir kümes ya da ahır inşa etmeyi düşünüyorsanız, ruhsat almanıza gerek yoktur.
Yapı izin belgesi/ruhsatı şartı aranmayan yapılarda istisnai durumlar bulunur. Türkiye’nin güvenlik ve emniyeti için bazı stratejik yapılarda ruhsat şartı aranamaz. TSK, Jandarma, Sahil Güvenlik ve Emniyet Genel Müdürlüğü için inşa edilecek yapılarda ruhsat gerekmez. Bu yapılardan bazıları;
- Sığınaklar,
- Radar istasyonları,
- Mühimmat depoları,
- Nöbet ve gözetleme kulübeleri,
- Gemi destekleme tesisleri,
- Karakol yapıları gibi inşaat faaliyetlerinde imar planına uyulmaz ve ruhsat gerekmez.
Ruhsatsız Kullanılabilecek Yapılar
Bir inşaat faaliyetine başlanabilmesi için bağlı olunan belediyeden alınması gereken belgeye, yasalar çerçevesinde yapı ruhsatı denir. Fakat ruhsat gerektirmeyen yapılar da vardır. Bu kapsamda “Çadır için ruhsat gerekir mi” gibi sorular kişilerin akıllarına düşmektedir. Türkiye Kültür ve Turizm Bakanlığı’nın 23.09.2022 tarihinde yayınladığı yönetmelikte; orman, milli park ve tabiat parkı gibi özel koruma alanlarında kurulacak lüks çadırların kurulması ve işletilmesi mümkün hale getirildi. Ayrıca İmar Yönetmeliği 59. maddede ufak çaplı inşai faaliyetlere kolaylık sağlamak için ruhsat gerektirmeyen yapılar da vardır. Bunlar özetle aşağıdaki gibidir;
- Basit tamir ve tadilatlar,
- Balkonlarda yapılan açılır/kapanır cam panel uygulamaları,
- Pergola, çardak/kameriye ve benzerlerinin yapımı,
- Bahçe duvarı,
- Duvar kaplamaları,
- Baca, saçak, çatı ve benzeri elemanların tamiri ve değişimi ruhsata tabi değildir.
Tarla vasfına sahip taşınmazın toplamının sadece %5 alanını kapsayacak şekilde üzerine yapı inşaatına, imar mevzuatında ruhsat alınmasına gerek kalmadan izin verilmiştir ve herhangi bir engel yoktur. Bu gibi ruhsat gerektirmeyen yapılar, bağ evleri ve sayfiye alanları olarak tanımlanır. Yalnız yapılacak evin –arazinin büyüklüğü ne kadar büyük olursa olsun- toplam kapalı alanı olarak 250 metrekareyi geçmemesi şartı istenir. Benzer şekilde, en fazla 2 katlı olmalı ve yüksekliği de 6,5 metreyi geçmemelidir. Mücavir alan olarak bilinen bu bölgelerde, tarlalarda ruhsatsız ev yapımı imar mevzuatında düzenlenmiştir.