T.C.
SOSYAL GÜVENLİK KURUMU BAŞKANLIĞI
Sigorta Primleri Genel Müdürlüğü
Sayı : E-66454725-206.05.02-139219762
Konu: Güneş ve Rüzgâr Enerjisi Santrali İnşaatlarında Asgari İşçilik Uygulaması
Tarih: 20.04.2026
GENEL YAZI
ÖZET:
Sosyal Güvenlik Kurumu, Güneş Enerjisi Santrali (GES) ve Rüzgâr Enerjisi Santrali (RES) inşaatlarında asgari işçilik uygulamasına ilişkin yeni usul ve esasları belirledi.
Genel Yazı’ya göre, özel nitelikteki GES ve RES inşaatlarında asgari işçilik araştırmalarında, belirli şartların sağlanması halinde yapı ruhsatında yer alan toplam yapı inşaat alanı ile yapı sınıf ve grubu esas alınacak.
GES inşaatlarında 12 Mayıs 2023, RES inşaatlarında ise 11 Mart 2025 tarihleri kritik tarih olarak belirlendi. Bu tarihlerden sonra düzenlenen yapı ruhsatlarında yer alan toplam yapı inşaat alanı, imar mevzuatındaki yeni tanımlara uygun kabul edilecek.
Bu kapsamda, şartları sağlayan dosyalar maliyet tespiti için Sosyal Güvenlik Denetmenlerine sevk edilmeyecek; işlemler ilgili sosyal güvenlik ünitesince sonuçlandırılacak.
Ancak GES için 12 Mayıs 2023’ten, RES için 11 Mart 2025’ten önce düzenlenen ruhsatlara dayalı inşaatlarda, inşaat sürecinde yeni alan tanımlarına uygun tadilat veya yenileme ruhsatı alınmamışsa maliyet tespiti denetim yoluyla yapılacak.
Yapımı tamamlandıktan sonra ruhsatlandırılan GES ve RES inşaatlarında ise ruhsatın ilgili tarihlerden sonra düzenlenmiş olması ve asgari işçilik hesabında esas alınacak yıl için yapı sınıf ve grubuna ait yapı yaklaşık birim maliyet bedelinin yayımlanmış bulunması gerekiyor.
Genel Yazı’da ayrıca, hesaplama ve ilişiksizlik belgesi düzenleme süreçlerinde tesisin teknik bütünlüğünün esas alınacağı belirtildi. Bu nedenle yalnızca trafo binası, idari bina, bekçi kulübesi, şalt sahası veya zemin işleri gibi sınırlı alanlar üzerinden işlem yapılmayacak.
İlişiksizlik belgelerinde yer alan yüzölçümü bilgisi, yapı ruhsatındaki toplam yapı inşaat alanı ile aynı olacak. Belgelerde “sadece trafo alanı dikkate alınmıştır” veya “panel alanları hariç tutulmuştur” gibi sınırlayıcı ifadelere yer verilmeyecek.
Genel Yazı’nın yayımı tarihi itibarıyla fark prim borcu idari aşamada kesinleşmiş dosyalar yeniden değerlendirilmeyecek. Ancak kesinleşmemiş dosyalarda, Genel Yazı’ya aykırı hesaplama yapıldığı tespit edilirse dosyalar yeniden değerlendirilecek.
-----------------------------------------------
Bilindiği üzere, 5510 sayılı Kanun‘un 85’inci maddesinin ikinci fıkrası, Sosyal Sigorta İşlemleri Yönetmeliği‘nin (SSİY) 110, 111 ve 112’nci maddeleri ile 2011/13 sayılı Genelge‘de yer alan usul ve esaslar çerçevesinde; kamu idareleri, döner sermayeli kuruluşlar, kanunla kurulan kurum ve kuruluşlar ile bankalar tarafından ihale mevzuatına göre yaptırılan işler ile özel nitelikteki inşaat işlerinde yeterli işçilik bildirilip bildirilmediğinin Kurumca araştırılması gerekmektedir.
Bu kapsamda, özel nitelikteki inşaat işlerine ilişkin asgari işçilik araştırmalarının, ruhsat vermeye yetkili idarelerce düzenlenen yapı ruhsatlarında yer alan toplam yapı inşaat alanı ile yapı sınıf ve grubu üzerinden ünitece sonuçlandırılması esastır.
Ancak, Güneş Enerjisi Santrali (GES) ve Rüzgâr Enerjisi Santrali (RES) inşaatlarının kendine özgü teknik yapısı nedeniyle, imar mevzuatında bu yapılar için uzun süre belirgin ve standart bir “yapı inşaat alanı” tanımının bulunmaması, ruhsatta yer alan bilgilerin Kurumumuz işlemlerine doğrudan esas alınmasına engel teşkil etmiş ve asgari işçilik hesabına esas maliyetin Sosyal Güvenlik Denetmenlerince yapılacak inceleme yoluyla tespit edilmesini zorunlu kılmıştır.
Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığınca Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği’nin 5’inci maddesinde yapılan düzenlemeler uyarınca, söz konusu tesislerin yapı inşaat alanı hesaplamaları, tereddüde yer bırakmayacak şekilde nesnel ve standart bir yönteme bağlanmıştır. Bu kapsamda anılan Yönetmeliğin 5’inci maddesine;
– GES Yapıları Bakımından: 12.05.2023 tarihli ve 32188 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan değişiklikle eklenen otuz birinci fıkrada, “Güneş kaynaklı yenilenebilir enerji sistemlerinin yapı inşaat alan hesabında, fotovoltaik panelleri taşımak amacıyla yapılan çerçeve/konstrüksiyon imalatının dış ölçüleri içinde kalan alanın yatay izdüşümü dikkate alınır.”
– RES Yapıları Bakımından: 11.03.2025 tarihli ve 32838 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan değişiklikle eklenen otuz üçüncü fıkrada, “Rüzgâr kaynaklı yenilenebilir enerji sistemlerinin yapı inşaat alan hesabında; rüzgâr türbinlerinin tabi veya tesviye edilmiş zemin altı dâhil temel alanı ile kulenin yüzey alanı toplamı dikkate alınır.”
hükümlerine yer verilmiştir.
İmar mevzuatında yapılan söz konusu düzenlemelerle güneş ve rüzgâr kaynaklı yenilenebilir enerji sistemlerinin yapı inşaat alanının hesaplanmasına ilişkin usul ve esaslar netleşmiş; bu durum, asgari işçilik araştırmalarında yapı ruhsatında yer alan toplam yapı inşaat alanı ile yapı sınıf ve grubu bilgilerinin doğrudan esas alınmasına imkân sağlamıştır.
Bu nedenle, söz konusu özel nitelikteki inşaat işlerinde yapılacak asgari işçilik işlemlerinde, SSİY’nin 111’inci maddesinde öngörüldüğü üzere doğrudan ruhsat verilerinin esas alınması yöntemine dönülmesinin, gereksiz emek ve zaman kaybının önüne geçilerek Kurum kaynaklarının daha etkin kullanılması bakımından gerekli olduğu değerlendirilmiştir. Nitekim, Genel Müdürlüğümüze intikal eden talimat talepleri bu esaslar doğrultusunda sonuçlandırılmaktadır. Ayrıca, uygulama birliğinin sağlanması amacıyla Asgari İşçilik Daire Başkanlığınca video konferans yoluyla düzenlenen eğitimlerde, ruhsat verilerinin doğrudan esas alınmasına yönelik usul ve esaslar hakkında taşra teşkilatında görevli personele bilgilendirme yapılmıştır.
Buna rağmen, uygulamada halen;
– Asgari işçilik hesaplamalarında yapı ruhsatı verilerinin esas alınması yönteminde uygulama birliğinin sağlanamadığı,
– Yalnızca şalt sahası, trafo binası, idari bina, bekçi kulübesi ve zemin işleri gibi sınırlı alanlar dikkate alınarak işlem tesis edilmeye devam edildiği,
– Somut olayın özellikleri dikkate alınmaksızın, yersiz şekilde maliyet tespiti amacıyla denetime sevk işlemi yapıldığı,
– Asgari işçilik hesabında esas alınan yüzölçümü ile yapı ruhsatında yer alan toplam yapı inşaat alanı bilgilerinin uyumsuzluğu nedeniyle düzenlenen ilişiksizlik belgelerinin, işverenlerin yapı kullanma izin belgesi alma süreçlerinde sorunlara yol açtığı,
tespit edilmiştir.
Bu itibarla; söz konusu aksaklıklarının giderilmesi, imar mevzuatında yapı inşaat alanı tanımlarına ilişkin yapılan düzenlemelerin asgari işçilik araştırma süreçlerinde eksiksiz şekilde uygulanmasının sağlanması amacıyla, özel nitelikteki GES ve RES inşaatlarına ilişkin asgari işçilik araştırma işlemlerinde Sosyal Güvenlik İl Müdürlüklerince/Sosyal Güvenlik Merkezlerince bu Genel Yazı’da belirtilen usul ve esaslar doğrultusunda işlem tesis edilmesi gerekmektedir.
2- GES VE RES İNŞAATLARINDA ASGARİ İŞÇİLİK UYGULAMA ESASLARI
Bu Genel Yazı’da yer verilen düzenlemeler, lisanslı veya lisanssız ayrımı gözetilmeksizin sadece özel nitelikteki GES ve RES inşaat işlerini kapsamakta olup kamu idareleri, döner sermayeli kuruluşlar, kanunla kurulan kurum ve kuruluşlar ile bankalar tarafından ihale mevzuatına göre yaptırılan GES ve RES inşaatları bu Genel Yazı’nın kapsamı dışındadır.
Kapsama giren özel nitelikteki GES ve RES inşaatlarına ilişkin asgari işçilik araştırmaları, yapı ruhsatının düzenlendiği tarih ile asgari işçilik hesabında aranacak veri mevcudiyeti dikkate alınarak aşağıda belirtilen koşullar çerçevesinde yürütülecektir.