YORUM İHALE FİRMALARINDA............
Yapım ve onarım işleri mal alımı gibi doğrudan temin edildi
Rize’de bazı yapım ve onarım işlerinin mal alımı olarak doğrudan temin yöntemiyle gerçekleştirildiği de rapora girdi. Sayıştay, örnek olarak Veliköy Şebeke Hattı Tadilatları İşini gösterdi. İşin niteliğinin mal alımından ziyade yapım ve onarım işi olduğunu, imalat kalemlerinin malzeme, makine, ekipman ve işçilik yoluyla gerçekleştirildiğini belirtti. Bu nedenle işin mal alımı olarak doğrudan temin edilmesinin mevzuata uygun olmadığı kaydedildi. Raporda ayrıca belirli bir süre gerektiren bazı doğrudan temin yapım ve onarım işlerinde sözleşme düzenlenmediği tespit edildi.
Otel işletmesinde 23,7 milyon liralık teminat alınmadı
-----------
Rize'de yüklenicilerden binek araç istenmesi
Rize İl Özel İdaresi’nin bazı yapım işi sözleşmelerinde, yüklenicilerin idareye binek araç temin etmesini öngören hükümlere yer verildi. Sayıştay bu uygulamayı raporunda bulgu olarak kayda geçirdi. Sayıştay, yapım işi ihale dokümanlarında idarece kullanılmak üzere araç, gereç, makine ve ekipmanın yüklenici tarafından temin edilmesini öngören düzenlemelere yer verilmemesi gerektiğini belirtti.
--------------
Taşınmaz envanteri tamamlanmadı, 514 bin liralık emanet gelir kaydedilmedi
Sayıştay, Afyonkarahisar İl Özel İdaresi’nin 2025 yılı içinde ilgililerine ödenmeyen 514 bin 107,28 TL tutarındaki bütçe emanetini, zamanaşımı süresi dolmasına rağmen yıl sonunda bütçeye gelir kaydetmediğini tespit etti. İdare tutarın gelir kaydedileceğini bildirdi; ancak denetim raporunda henüz bu yönde bir işlem yapılmadığı belirtildi. Sayıştay ayrıca Afyonkarahisar İl Özel İdaresi’nin 2025 yılı mali tablolarında yapılması gereken enflasyon düzeltmesinin gerçekleştirilmediğini tespit etti.
-------------------
Aynı teknik personel birden fazla şantiyenin şefi gösterildi
Yapım işlerinde şantiye şefliği görevlendirmeleri de Sayıştay’ın tespitleri arasında yer aldı. Tarihleri çakışan veya aynı dönemde yürütülen farklı yapım işlerinde aynı teknik personelin birden fazla işin şantiye şefi olarak bildirildiği belirlendi.
Sayıştay, şantiye şefinin yapım işinin başında bulunması, iş programını ve inşaat organizasyonunu yürütmesi gerektiğini hatırlattı. Aynı kişinin eşzamanlı olarak farklı şantiyelerde görevlendirilmesinin, yüklenici firmalara şantiye şefi istihdam etmeyerek maliyet avantajı sağlayabileceği ve rekabet koşullarını bozabileceği belirtildi.
--------------
Şirket personeli ihale ve kabul komisyonlarında görevlendirildi
Sayıştay, Kars İl Özel İdaresi bünyesinde işçi statüsündeki şirket personelinin, memurlar eliyle yürütülmesi gereken ihale komisyonu ve muayene-kabul komisyonu üyeliği gibi görevlerde çalıştırıldığını, ayrıca gerçekleştirme görevlisi olarak evrak düzenlediğini tespit etti.
Sayıştay, şirket personelinin ihale komisyonu üyeliği, muayene ve kabul komisyonu üyeliği ile gerçekleştirme görevlisi olarak evrak düzenlenmesi gibi görevlerde görevlendirildiğini tespit etti.
---------------
Yemek ve kutlama harcamaları tasarruf tedbirlerine aykırı bulundu
Sayıştay, Kars İl Özel İdaresi’nin Cumhurbaşkanlığı’nın tasarruf tedbirlerine ilişkin genelgesine aykırı harcamalar yaptığını da belirledi.
Sayıştay, Kars İl Özel İdaresi’nin uluslararası toplantılar ve millî bayramlar dışında kutlama ve yemek organizasyonları düzenlediğini, çeşitli hediyelik eşyalar aldığını tespit etti. Bu harcamalar için İçişleri Bakanlığı’ndan izin alınmadığı ve giderlerin Tasarruf Tedbirleri Bilgi Sistemi’ne kaydedilmediği belirtildi.
İdare, harcamaların üst yöneticinin temsil ve tanıtma giderleri kapsamında olduğunu, kente gelen konukların konaklama ve yemek masraflarının karşılandığını, sosyal ve kültürel etkinlikler için hediyelik malzeme alındığını savundu. Sayıştay ise bu gerekçelerin mevzuata aykırılığı ortadan kaldırmadığını kaydetti.
---------------
Köylere hizmet ödeneğinden amacı dışında 10,5 milyon lira aktarıldı
Sayıştay, Kars İl Özel İdaresi bütçesinden Köylere Hizmet Götürme Birliklerine mevzuatta sayılan köye yönelik yatırım alanları dışındaki işler için toplam 10 milyon 571 bin 754,23 TL aktarıldığını tespit etti. Aktarımlar arasında sokak hayvanlarına yönelik harcamalar, asfalt plenti bakım ve onarımı ile açıklaması bulunmayan ödenekler de yer aldı.
----------------
İhale limitinin altında kalmak için işler bölündü
Kars’ta ihale süreçlerine ilişkin bir başka tespit, bazı mal ve hizmet alımları ile yapım işlerinin parasal limitlerin altında kalacak şekilde parçalara bölünerek doğrudan temin yöntemiyle gerçekleştirilmesi oldu. Sayıştay, bu yolla temel ihale usulleri yerine doğrudan temin yönteminin kullanıldığını belirledi.
----------------
Kars’ta 77 ihalede 20,6 milyon liralık olası fark
Kars İl Özel İdaresi raporundaki en dikkat çekici tespitlerden biri, yapım işi ihalelerinde yaklaşık maliyetlerin gerçekçi ve güvenilir biçimde belirlenmemesi oldu.
Sayıştay, 2025 yılında Plan, Proje, Yatırım ve İnşaat Müdürlüğü, Su ve Kanal Hizmetleri Müdürlüğü ile Yol ve Ulaşım Müdürlüğü tarafından gerçekleştirilen veya geçici-kesin kabulü yapılan 77 yapım işi ihalesini inceledi.
Sayıştay, Kars İl Özel İdaresi tarafından açık ihale yöntemiyle gerçekleştirilen 77 yapım işi ihalesinde yaklaşık maliyetler ile sözleşme bedelleri arasında ortalama yüzde 25,46, yaklaşık maliyetler ile piyasa rayiçlerini gösteren teklif ortalamaları arasında ise yüzde 20,84 sapma tespit etti. Raporda, yaklaşık maliyetlerin piyasa fiyatları ortalamasına yakın belirlenmesi halinde sözleşme bedellerinin toplam 20 milyon 636 bin 139,37 TL daha düşük gerçekleşmiş olacağı belirtildi.
Sayıştay, yaklaşık maliyetlerin gerçekçi belirlenmemesinin ekonomik açıdan en avantajlı teklifleri veren isteklilerin aşırı düşük teklif kapsamında değerlendirme dışı bırakılmasına ve ihalelerin daha yüksek bedellerle sonuçlanmasına yol açabildiğine dikkat çekti.
İdare, yaklaşık maliyetlerin Bakanlığın güncel birim fiyatları ve mühendislik eğitimi almış personelin hazırladığı metrajlar üzerinden hesaplandığını savundu. Sayıştay ise tek bir kaynağa dayanılmaması, piyasa rayiçlerinin belirlenmesinde farklı kaynaklardan da yararlanılması gerektiğini belirtti.
----------------