Bir dönem  Cumhurbaşkanlığı kararı ile ihale konusu işte Yüklenici firmalardan araç istemelerinin olamayacağı  hk çıkan karar ile  birçok firma haklı olduğu  almış olduğu ihalelerin dahi İPTAL edilmesine sebep olan bu hüküm yine İdarelerce  fırsat olarak kullanılmaya başlandı 

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Temel ilkeler” başlıklı 5’inci maddesinde “İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur.” hükmü,

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Sözleşme Tasarısı” başlıklı 18’inci maddesinde “(1) İdare, sözleşme tasarısını bu Yönetmeliğin ekinde yer alan tip sözleşmeyi esas alarak hazırlar.

(2) Tip sözleşmede boş bırakılan veya dipnota alınan hususlar, işin özelliğine ve 4734 ve 4735 sayılı Kanunlar ile diğer mevzuat hükümlerine aykırı olmayacak şekilde düzenlenir.
(3) İdare, tip sözleşmede düzenlenmeyen ve işin özelliğine göre düzenlenmesine gerek duyulan hususları, 4734 ve 4735 sayılı Kanunlar ile diğer mevzuat hükümlerine aykırı olmamak koşuluyla, maddeler halinde düzenleyerek “Diğer Hususlar” bölümüne ekleyebilir.” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “İdarece kullanılmak üzere araç, gereç, makine ve ekipmanın yükleniciler tarafından temin edilmesi” başlıklı 15.3’üncü maddesinde “İhale dokümanında ihale konusu işin yürütülmesi sırasında sözleşme konusu işlerin kontrolü, takibi gibi gerekçelerle idarece kullanılmak üzere araç, gereç, makine ve ekipmanın yüklenici tarafından temin edileceğine ilişkin düzenleme yapılmayacaktır.” açıklaması,

27.05.2024 tarihli ve 2024/DK.D-91 sayılı Kamu İhale Kurulu kararında “1) 4734 sayılı Kanun kapsamındaki ihalelerin ihale dokümanlarında (idari şartname, sözleşme tasarısı, işin projesini de kapsayan teknik şartname ile birim fiyat tarifleri dahil gerekli diğer belge ve bilgilerde) sözleşme konusu işlerin kontrolü, takibi vb. amaçlarla idarenin kullanımı için alım ya da yapım konusu ile ilgisi olmayan araç, makine ve ekipmanın (kontrollük, makam hizmetleri gibi yerlerde kullanılacak araçlar, bilgisayar, telefon, tablet vb.) yüklenici tarafından temin edileceğine ilişkin düzenleme yapılmamasına, …” düzenlemesi

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın;

a) Adı: Mardin İli Artuklu ve Kızıltepe İlçelerinde Muhtelif Yollarda (Her Şey) Yol Yapım İşi

b) Türü: Yapım işi

c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği

ç) Miktarı:

122 km Asfalt Yol Yapımı

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

d) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: Mardin İli Artuklu ve Kızıltepe İlçelerinde

Muhtelif Yollar” düzenlemesi,

“Diğer hususlar” başlıklı 45’inci maddesinde “…

1- Denetim elemanları yüklenici araçları ile çalışma alanına götürülecek; en az iki ekip ve iki araç hazırda bulundurulacaktır. İdare personeli çalışma alanına götürülmedikleri takdirde günlük 10.000,00-TL ceza kesilecektir. Çalışma sonunda denetim elemanı güvenli şekilde görev yerine bırakılacaktır

2- Yüklenici firmanın çektiği malzemelerin tartıldığı her bir kantarda bir sürveyan ve o kantardan çıkan malzemeni gideceği güzergahta bir sürveyan olmak üzere toplam iki sürveyan istihdam edilecektir. (Birden çok kantar ve güzergah olması durumunda sürveyan sayısı artırılacaktır.) İstihdam edilecek olan sürveyanlar idarenin onaylayacağı kişiler olacaktır.

Çekilen malzemelerin kantar fişinde idarenin onaylamış olduğu iki sürveyanın imzası olmadan o malzeme için kesinlikle ödeme yapılmayacaktır. Sürveyanlara brüt asgari ücretin %50 fazlasından az olmamak üzere ödeme yapılacak, geliş-gidişleri sağlanacak, yemekleri karşılanacak, mesai yaptıkları durumda mesai ücreti ödenecektir.” düzenlemesi,

Yol Yapım İşleri Özel Teknik Şartnamesi’nin “Denetim ve Hakediş” başlıklı 4’üncü maddesinde “4.1. Denetim faaliyetleri için gerekli tüm tedbirler yüklenici tarafından alınacaktır.

4.2. Denetim elemanları yüklenici araçları ile çalışma alanına götürülecek; en az iki ekip ve iki araç hazırda bulundurulacaktır. İdare personeli çalışma alanına götürülmedikleri takdirde günlük 10.000,00-TL ceza kesilecektir. Çalışma sonunda denetim elemanı güvenli şekilde görev yerine bırakılacaktır…

4.4. Günlük imalatlar hakedişe esas tutanak ile kayıt altına alınacaktır.” düzenlemesi,

Sözleşme Tasarısı’nın “Diğer hususlar” başlıklı 33’üncü maddesinde “33.1.

1- Denetim elemanları yüklenici araçları ile çalışma alanına götürülecek; en az iki ekip ve iki araç hazırda bulundurulacaktır. İdare personeli çalışma alanına götürülmedikleri takdirde günlük 10.000,00-TL ceza kesilecektir. Çalışma sonunda denetim elemanı güvenli şekilde görev yerine bırakılacaktır…” düzenlemesi,

Yapım İşlerine Ait Tip Sözleşme’nin “Gecikme halinde uygulanacak cezalar ve sözleşmenin feshi” başlıklı 25’inci maddesinde “…25.2.  Yüklenici sözleşmeye uygun olarak işi süresinde bitirmediği takdirde, gecikilen her gün ilk sözleşme bedelinin ……… (rakam ve yazıyla) …….. oranında gecikme cezası uygulanır…” düzenlemesi yer almaktadır.

Mardin Büyükşehir Belediye Başkanlığı tarafından 09.03.2026 tarihinde yapılan “Mardin İli Artuklu ve Kızıltepe İlçeleri Muhtelif Alanlarda Yol Yapım İşi 2026” ihalesine ilişkin 33 adet ihale dokümanı indirildiği, ihaleye 16 isteklinin katıldığı, başvuru sahibi Babür Organizasyon İnşaat Limited Şirketi tarafından ihaleye teklifi verilmediği, 12.03.2026 onay tarihli ihale komisyonu kararı ile ihalenin Hüseyin Avni Özaltaş üzerinde bırakıldığı, Reform Asfalt Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi - Eryağma İnşaat Taşımacılık Limited Şirketi İş Ortaklığının ise ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlendiği görülmüştür.

Yukarıda yer alan mevzuat hüküm ve açıklamalarından, ihale dokümanlarında sözleşme konusu işlerin kontrolü, takibi vb. amaçlarla idarenin kullanımı için alım ya da yapım konusu ile ilgisi olmayan araç, makine ve ekipmanın (kontrollük, makam hizmetleri gibi yerlerde kullanılacak araçlar, bilgisayar, telefon, tablet vb.) yüklenici tarafından temin edileceğine ilişkin düzenleme yapılamayacağının anlaşıldığı,

İhale dokümanından yüklenicinin, denetim faaliyetleri için gerekli tüm tedbirleri alma sorumluluğu olduğu, denetim elemanlarının yüklenici araçları ile çalışma alanına götürülerek çalışma sonunda güvenli şekilde görev yerine bırakılacağı, idare personelinin çalışma alanına götürülmemeleri halinde günlük 10.000,00 TL ceza kesileceği, günlük imalatların hakedişe esas tutanak ile kayıt altına alınacağı anlaşılmıştır.

Yapılan incelemede, Tebliğ’in 15.3’üncü maddesi açıklamasında ve aynı hususa ilişkin 27.05.2024 tarihli ve 2024/DK.D-91 sayılı Kamu İhale Kurulu kararında, ihale dokümanında idarece kullanılmak üzere araç, gereç, makine ve ekipmanın yüklenici tarafından temin edileceğine ilişkin düzenleme yapılmayacağının belirtildiği, yukarıda yer alan şikayete konu doküman düzenlemelerinin ise ihale konusu yapım işinin denetimini sağlama, çalışma alanına ulaşım ile denetimin yapılabilmesi ile yüklenici tarafından kontrol teşkilatının işlerliğini sağlamaya yönelik olduğu, başvuru sahibinin iddiasında belirttiği üzere idare personelinin servis organizasyonuna yönelik bir husus bulunmadığı, aksine çalışma alanına götürülecek söz konusu personelin denetim elemanları ile sınırlı olduğunun açıkça düzenlendiği, bahse konu denetimlerin yükleniciye ait araçlarla gerçekleştirileceği, dolayısıyla yükleniciden idare tarafından kullanılmak üzere bir araç, gereç, makine veya ekipmanın temin edilmesinin istenilmediği, anılan düzenlemelerden bahse konu araçların sözleşme süresi boyunca idarenin kullanımına hazır bulundurulacağı anlamının çıkartılamayacağı, düzenlemelerin idarenin anlık ihtiyacının karşılanması amacına yönelik olduğu, ayrıca söz konusu araç, makine ve ekipmanın ihale konusu işle ilgili olduğu anlaşıldığından şikayete konu düzenlemelerin mevzuata aykırılık teşkil etmediği sonucuna varılmıştır.

Başvuruya konu ihaleye ait Sözleşme Tasarısı’nın itiraza konu 33’üncü maddesinde düzenlenen cezanın, denetim elemanlarının yüklenici araçları ile çalışma alanına götürülmemeleri haline ilişkin olduğu, söz konusu düzenlemenin ihale konusu iş ile doğrudan ilgili ve işin niteliğiyle uyumlu olduğu hususları bir arada dikkate alındığında anılan düzenlemenin mevzuata aykırılık taşımadığı, katılımı engelleyici ve rekabet ilkesini zedeleyici nitelik de arz etmediği değerlendirildiğinden başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.