DAVA KONUSU
Yapımı İşi''ne ilişkin sözleşme imzalandığı, *tarihli resmi gazetede yayımlanan ilave fiyat farkı esasları hakkındaki kararname uyarınca demir çelik fiyat farkı alacaklarının ödenmediği,
davalı tarafından şirkete sözleşme hükümleri dışında fazla imalât yaptırıldığını, bedellerinin ödenmediği,
*yılı ödeneğinin usulüne uygun olarak aktarım işlemi yapılmadığını, iş programındaki aksaklığın idareden kaynaklandığını, % 10 iş ve keşif artışı kapsamında yaptırılan işlerin pazarlık şansı verilmeden yükleniciye sözleşmedeki ihale tenzilatı üzerinden yaptırılarak zarara uğratıldığı,
yüklenicinin bulunmadığı bir komisyon tarafından geçici kabulü yapılan binaya yeniden eksik listesi çıkartılarak bu listenin yüklenicinin itirazlarına rağmen namı hesabına ihale edildiği,
geçici kabulün üzerinden 6 ay geçmiş olmasına rağmen kesin kabul işlemlerinin yapılmadığını ileri sürerek fazlaya ilişkin haklarını saklı tutarak * TL’nin ilk hakediş tarihi olan * yılından itibaren ticari faizi ile birlikte müvekkil şirkete ödenmesine karar verilmesi talepli açılan dava
KARAR ÖZETİ
anahtar teslim götürü bedelli sözleşme imzalanmıştır. Yanlar arasında sözleşme tarihinde yürürlükte bulunan ve zaman bakımından uygulanması gereken mülga BK'nın *. ve devamı maddelerinde düzenlenen "eser" sözleşmesi ilişkisi bulunduğu anlaşılmaktadır.
Davacı yüklenici, davalı iş sahibidir.
Mahkemece daha önce davanın kabulüne karar verilmiş bu kararın temyizi üzerine * Dairesi'nce, 01.11.2018 tarihli ilamı ile bozulmasına karar verilmiş, mahkemece bozma ilamına uyularak davanın kısmen kabulüne dair verilen karar taraflarca temyiz edilmiştir.
Dairemizin hükmüne uyulan bozma ilamında uyuşmazlığın çözümü için öncelikle davacının taleplerinin kendisine açıklattırılması, bundan sonra konusunda uzman bilirkişilere sözleşme eki olan
Yapım İşleri Genel Şartnamesi’nin * maddeleri dikkate alınarak davacının sözleşme dışı işler, fiyat farkı talepleri inceletilerek kesin hesabın çıkarılması gereğine işaret edilmiştir.
Bozmadan sonra davacı taraf alacak talebinin, demir fiyat farkı, vekaletsiz iş görme hükümlerine göre fazla imalâtlar bedeli, eksikler nedeniyle mükerrer olarak nam ve hesaba ihale yapılmasından kaynaklı alacak ve %10 fazla imalât için uygulanan tenzilat kalemlerinden oluştuğunu açıklamıştır.
Kesin hesabın nasıl çıkarılacağı YİGŞ’nin * maddesinde düzenlenmiş olup bozma ilamında da kesin hesabın çıkarılması gerektiği belirtilmiştir.
Çıkarılacak kesin hesap için tüm ihale evrakı, sözleşme eki olan şartname hükümleri, ara hakedişlerde kesinleşmiş olgular dikkate alınarak, sözleşme kapsamındaki imalâtlar yönünden davacının yaptığı imalatlar belirlenmeli, sözleşme kapsamındaki imalâtlar yönünden denetime açık olacak şekilde ve karşılaştırma yapılarak hangi imalâtta ne kadar fazla imalât olduğu açıklanıp şartname gereği %10 fazla kısmı sözleşme fiyatıyla, aşan kısım varsa vekaletsiz iş görme hükümlerine göre yapıldığı yıl piyasa fiyatları ile bu fiyatların içinde KDV dahil olduğundan ayrıca KDV eklenmeksizin bedelinin belirlenmesi, yine nam hesaba yaptırılan imalâtlar için bunların sözleşme kapsamına giren imalâtlar içinde olup olmadığı,
davacı yüklenici tarafından yapıldığı halde mükerrer olarak yeniden yaptırılıp yaptırılmadığının, hakedişler ve geçici kabul tutanakları ile karşılaştırma yapılarak denetime açık bir şekilde hesaplattırılarak yapılan ödemelerin mahsubu ile yüklenicinin alacağı bulunup bulunmadığı tespit edilmelidir. Mahkemece hükme esas alınan bilirkişi raporunda ise açıklandığı şekilde bir hesap yapılmadığından mahkemece bu rapora göre karar verilmesi de doğru olmamış,
Yapım İşleri Genel Şartnamesi’nin *. maddesinde götürü bedelli işlerde yapılan işte %10 oranında artış olması halinde bu artışın sözleşme ve ihale dokümanındaki hükümler çerçevesinde yaptırılacağı açık olarak belirtilmiştir.
Taraflar arasındaki sözleşmede ihale aşamasında davacı %32,58 tenzilat yaparak işi '*TL + KDV'' bedel üzerinden üstlenmiştir.
Bu durumda %10 artış kapsamındaki imalât için davalı idare tarafından %32,58 tenzilat uygulanması sözleşme ve ihale dökümanının gereği olup,
mahkemece davacının bu yöndeki * TL’lık talebinin reddi gerekirken kabulü doğru olmamıştır.
Bu durumda mahkemece yapılacak iş; alanında uzman yeni bir bilirkişi heyeti oluşturularak yukarıda açıklandığı şekilde kesin hesabı çıkarmak, sonucuna göre davacının kesin hakedişten kaynaklanan alacağı olup olmadığı konusunda karar vermek, %10 oranda artışa konu imalâtlar için yapılan tenzilat oranından kaynaklanan * TL’lık talebinin reddine karar vermekten ibarettir.