Anılan yönetmeliğin “Yaklaşık maliyete ilişkin ilkeler” başlıklı 7’nci maddesinde “(1) İdare tarafından, ihale onay belgesi düzenlenmeden önce, bu Yönetmelikte belirlenen esas ve usullere göre ayrıntılı fiyat ve gerektiğinde miktar araştırması yapılmak suretiyle ihale konusu işin KDV hariç yaklaşık maliyeti hesaplanır ve dayanakları ile birlikte bir hesap cetvelinde gösterilir.
(2) Ön ilan yayımlanmadan önce tahmini alım miktarı esas alınarak hesaplanan yaklaşık maliyet, ihale veya ön yeterlik ilanı öncesi alım miktarı ve diğer hususlar göz önünde bulundurularak yeniden hesaplanabilir.
(3) İhale konusu işin bir kısmına teklif verilmesinin mümkün olduğu hallerde, yaklaşık maliyet her bir kısım için ayrı ayrı olmak üzere işin tamamı dikkate alınarak hesaplanır.
(4) İhale konusu işte kullanılacak malzeme, araç, teçhizat, makine ve ekipman gibi unsurların idare tarafından verilmesi durumunda; yaklaşık maliyet, bu unsurların bedeli hariç tutularak hesaplanır ve bu unsurların listesi yaklaşık maliyet hesap cetvelinin ekine konulur.
(5) İhale komisyonu tarafından yaklaşık maliyet teklif fiyatları ile birlikte açıklanır. Pazarlık usulü ile yapılan ihalede ise yaklaşık maliyet, son yazılı fiyat teklifleri ile birlikte açıklanır. Bu aşamadan önce yaklaşık maliyet açıklanamaz ve ilan edilemez.
(6) Yaklaşık maliyetin idarelerce hesaplanması esastır. Ancak, işin özelliğinden dolayı, idarelerce hazırlanmasının mümkün olmaması sebebiyle teknik şartnamenin danışmanlık hizmeti alınarak hazırlatılması durumunda, bu kapsamda yaklaşık maliyet de aynı danışmanlık hizmet sunucusuna hesaplatılabilir.” hükmü,
Anılan yönetmeliğin “Yaklaşık maliyetin hesaplanmasına esas miktar ve fiyatların tespiti” başlıklı 8’inci maddesinde “(1) İdareler, yaklaşık maliyetin hesaplanabilmesi için öncelikle ihale konusu hizmeti oluşturan iş kalemlerini veya gruplarını ve bunlara ilişkin miktarları tespit ederler. Bu amaçla, idare tarafından gerek duyulduğunda, aşağıda belirtilen esas ve usuller çerçevesinde miktar araştırması da yapılabilir.
(2) Yaklaşık maliyete ilişkin fiyatların tespitinde;
a) Kamu kurum ve kuruluşlarınca işin niteliğine göre belirlenmiş fiyatlar,
b) İhaleyi yapan idare veya diğer idarelerce gerçekleştirilmiş aynı veya benzer işlerdeki fiyatlar,
c) İlgili odalarca belirlenmiş fiyatlar,
ç) İhale konusu işi oluşturan iş kalemlerine veya gruplarına ilişkin olarak piyasadan yapılacak fiyat araştırması kapsamında elde edilecek fiyat tekliflerinin aritmetik ortalaması alınmak suretiyle ya da konusunda uzman bilirkişi ve ekspertizlerden soruşturularak oluşturulan fiyatlar,
d) İhale konusu işe ilişkin olarak Bütçe Uygulama Talimatlarında ve/veya Sağlık Uygulama Tebliğinde yer alan fiyatlardan KDV veya farklı nitelikteki diğer giderler indirilmek suretiyle bulunan fiyatlar,
Esas alınır.
(3) İdareler yaklaşık maliyete ilişkin fiyatların tespitinde, (a), (b), (c), (ç) ve (d) bentlerinde belirtilen fiyatların birini, birkaçını veya tamamını herhangi bir öncelik sırası olmaksızın kullanabilirler.
(4) Fiyat araştırması için yapılan çalışmalarda fiyat sorulacak kişi ve kuruluşlara yazılan yazıda fiyatı tespit edilecek iş grubu veya iş kaleminin ayrıntılı özelliklerine yer verilir. Fiyat istenecek kişi ve kuruluşlara aynı koşulları taşıyan yazılarla başvurulur ve fiyatlar KDV hariç istenir. İstenen özellikleri taşımayan veya gerçek piyasa rayiçlerini yansıtmadığı düşünülen fiyat bildirimleri ve proforma faturalar değerlendirmeye alınmaz ve buna ilişkin gerekçeler yaklaşık maliyet hesap cetvelinde gösterilir.
(5) Özelliği bulunan hizmet alımlarında; önceki yıllarda bitirilmiş benzer nitelikteki işlerde oluşan fiyatların piyasa fiyatları ile karşılaştırılması suretiyle bulunan fiyatlar veya benzer nitelikteki hizmetlerde uzmanlık ve deneyimini kanıtlamış kamu ve özel sektör kuruluşları ile gerçek kişilerden soruşturularak oluşturulan fiyatlar kullanılabilir. Yapılan her türlü araştırmaya rağmen fiyatın tespit edilemediği veya tespit edilen fiyatların rayiçleri yansıtmadığının anlaşıldığı durumlarda; idarece re’sen fiyat belirlenir ve gerekçesi yaklaşık maliyet hesap cetvelinde gösterilir.
(6) Yaklaşık maliyet tespit edilirken kamu kurum ve kuruluşlarınca işin niteliğine göre belirlenmiş fiyatların esas alınması halinde, güncelliğini kaybeden fiyatlar, ilgili alt endeks veya endeksle güncellenir. Güncelleme, yaklaşık maliyetin belirlendiği tarihin içinde bulunduğu aydan bir önceki aya ait alt endeks veya endeksin, kamu kurum ve kuruluşlarınca belirlenerek yayımlanmış fiyatların yürürlüğe konulduğu tarihin içinde bulunduğu aydan bir önceki aya ait alt endeks veya endekse bölünmesi suretiyle bulunan katsayı üzerinden yapılır.” hükmü,
Anılan yönetmeliğin “Yaklaşık maliyetin hesaplanması ve güncellenmesi” başlıklı 9’uncu maddesinde “(1) Birim fiyat üzerinden teklif alınan ihalelerde;
a) Her bir iş kaleminin miktarını ve gerçekleştirilmesine ilişkin şartları gösteren bir cetvel hazırlanır. Bu cetvelde her bir iş kaleminin adı, birimi, birim fiyatı ve bu fiyata dahil olan maliyetler ile varsa diğer unsurlar gösterilir.
b) Birim fiyata dahil olan maliyetler, iş kalemi ile ilgili bütün unsurları içerecek şekilde düzenlenir ve bu iş kalemine dahil olmayan başka giderler öngörülmez.
(2) Götürü bedel üzerinden teklif alınan ihalelerde, işin gerçekleştirilmesine ilişkin şartları gösteren bir cetvel hazırlanır. Bu cetvelde işçilik ile varsa malzeme, ekipman ve diğer unsurlar için belirlenen fiyatlar ve bu fiyata dahil olan maliyetler gösterilir.
(3) Hizmetin gerçekleştirilmesi için gerekli olan iş kalemlerine veya iş gruplarına ilişkin miktarların tespit edilen fiyatlarla çarpımı sonucu bulunan tutarların toplanması ile elde edilen genel toplam tutar, sözleşme giderleri ve genel giderler ile KDV hariç olarak belirlenir. Bulunan bu tutara işin niteliği dikkate alınarak % 7 oranını geçmemek üzere yüklenici kârı eklenir. Bu tutar, kâr hariç belirlenen genel toplam tutar üzerinden hesaplanan sözleşme giderleri ve genel giderler ile toplanarak yaklaşık maliyet hesaplanır. Buna ilişkin hesap cetveli hazırlayanlarca imzalandıktan sonra, ihale onay belgesinin ekine konularak ihale yetkilisine sunulur. Yüklenici için öngörülen kar tutarının bu cetvelde gösterilmesi zorunludur.
(4) Yaklaşık maliyetin, hesaplandığı tarihten itibaren ihalenin ilk ilan veya davet tarihine kadar güncelliğini kaybettiği durumlarda, işi oluşturan unsurlara ilişkin maliyetler idarelerce, endeks üzerinden güncellenir.
(5) Asgari ücret ve diğer işçilik maliyetlerinde ilgili mevzuatından kaynaklanan değişiklikler nedeniyle yaklaşık maliyetin ihale tarihine kadar geçen sürede değişikliğe uğradığının belirlenmesi durumunda, gerekçesi belirtilmek suretiyle ihale komisyonu tarafından, bu maliyetler dikkate alınarak yaklaşık maliyet güncellenir.” hükmü yer almaktadır.
İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın;
a) Adı: Bursa Çevre Otoyolunda ve Bağlantı Yollarında Peyzaj İşleri ve Kaba Çöplerin Temizliği ile Diğer İşlerin Yapılması Hizmet Alımı İşi
b) Türü: Hizmet alımı
c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği
ç) Miktarı: 100.000 çapa, 15.000 ton su, 5.000 dekar ot biçme, 50.000 budama Peyzaj İşleri ile Kaba Çöp temizliği ve diğer işler
Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.
d) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: Bursa Çevre Otoyolunda ve Bağlantı Yollarında” düzenlemesi yer almaktadır.
İncelemeye konu ihalenin KGM 14.Bölge Müdürlüğü tarafından açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Bursa Çevre Otoyolunda ve Bağlantı Yollarında Peyzaj İşleri ve Kaba Çöplerin Temizliği İle Diğer İşlerin Yapılması Hizmet Alımı İşi” ihalesi olduğu, ihale komisyonu tarafından Aksela İnşaat Ltd. Şti.nin teklifinin vergi borcu olduğu gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakıldığı, Koloğlu Pet. İnş. Nak. Pey. İth. İhr. Ltd. Şti.nin ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi olarak belirlendiği anlaşılmıştır.
KGM/15.047/K-2A poz numaralı “Yolların Yarma ve Dolgu Şevlerinde Arazöz ile Fidan ve Çalıların Sulanması” İş Kalemi’ne yönelik iddia incelendiğinde, bahsi geçen pozun alt analiz girdilerinde KGM/08.553 poz numaralı “Motorlu tulumba ile su hazırlanması”, 03.535(Özel) poz numaralı “Arazöz’ün 1 saatlik ücreti”, 07.006/K poz numaraları “Suyun Nakli”, ve 10.100.1062 poz numaralı “Düz İşçi” girdilerinin bulunduğu ve Sulama Karşılığı 03.538 (Özel) poz numaralı “Arazöz’ün 1 saatlik ücreti” analiz girdisinin alt girdilerinin “Arazöz”, “Mazot” ve “Şoför” olduğu anlaşılmıştır.
İdarenin 01.04.2026 tarihli ve E.61806182-934.99/4018708 sayılı yazısında iddiaya ilişkin olarak, “ilgili analiz pozunda bahsi geçen ilgili değerlere karşılık gelen saatlik değer olarak tespit edilmiş olup, hesaplamada herhangi bir eksiklik veya hata bulunmamaktadır. Bununla birlikte aynı tonajda yüksek güç ve tork değerleri yeni motorlarda daha az yakıt sarfiyatı sağlamaktadır. Tüm yükleniciler için aynı şartlar söz konusu olup araç tipi motor yakıt değerleri kapsamında araç seçimi yine kendi tasarruflarındadır. Bahse konu GPS aygıtının maliyetleri genel giderler arasındadır.” ifadelerine yer verilmiştir.
İş kalemine ilişkin hesaplamada kamu kurum ve kuruluşlarınca yayınlanan birim fiyatların ve özel pozların kullanıldığı ve %7 yüklenici kârı ve genel masrafların eklendiği görüldüğünden kantar ve araç takip sistemlerine ilişkin girdiler ile iş kalemlerinde yer alan trafik levha ve işaretlemelerine ilişkin girdinin genel masraflar kapsamına alınabileceği, ayrıca idare tarafından özel poz olarak düzenlendiği belirtilen arazöz girdisi için teknik şartname düzenlemelerinin aksine bir ifadenin yer almadığı tespit edilmiştir.
KGM/37.091/K-1A ve KGM/37.010K-5A poz numaralı iş kalemlerine yönelik iddialar incelendiğinde, bahsi geçen pozların alt analiz girdilerinde 10.100.1062 poz numaralı “Düz İşçi” girdisi ile 10.100.1063 poz numaralı “Erbab İşçi” girdilerinin bulunduğu görülmüştür.
İdarenin 01.04.2026 tarihli ve E.61806182-934.99/4018708 sayılı yazısında iddialara ilişkin olarak “… biçilen otların çalışma sahası dışına taşıması işinde kullanılacak araçların yükleniciden talep edilmediği idare tarafından sağlanacağı belirtilmiş olup bununla birlikte kiralanan 3 kamyonet ve personel (OBİ-BAK-1) tanımı içinde söz konusu işe yardımcı olacaktır.” ve “nakliye ihale bünyesindeki iş tanımı gereği (OBİ-BAK-1) araç ve ekipleri ile yapılacaktır” ifadelerine yer verilmiştir.
Söz konusu iş kalemlerine ait analiz girdilerinde işçilik giderlerinin maliyete eklendiği ve diğer iş kalemleri içerisinde yer alan OBİ-BAK-1 poz numaralı iş kaleminin çıkan malzemelerin toplanması ve taşınması işlerini kapsadığı bu sebeple iddiaya konu iş kalemi ile ilişkili ve yardımcı nitelikte olduğu anlaşılmıştır.
OBİ-BAK-1 poz numaralı iş kalemine yönelik iddia incelendiğinde, bahsi geçen pozun alt analiz girdilerinde 03.538/1-K poz numaralı “Çift kabinli kasalı kamyonet” girdisi ve “Düz İşçi” girdisinin yer aldığı görülmüştür.
İdarenin 01.04.2026 tarihli ve E.61806182-934.99/4018708 sayılı yazısında iddiaya ilişkin olarak “malzeme giderleri birim fiyata dâhil masraflar kısmına eklenmiştir. Genel trafik işaretlemelerinin dışındaki trafik levha ve işaretlemeleri ise idarece karşılanmakta olup hesaplamada herhangi bir eksiklik veya hata bulunmamaktadır.” ifadelerine yer vermiştir.
Söz konusu iş kalemlerine ait analiz girdileri incelendiğinde iddiaya konu işçilik giderleri ile araç giderlerinin kamu kurum ve kuruluşlarınca yayınlanan pozlar ile maliyet hesabına eklendiği görülmüştür.
Yüklenici kârı ve genel gider sınırının aşıldığı yönündeki iddia incelendiğinde, yaklaşık maliyete ilişkin iş kalemleri toplamına %7 oranında “müteahhit kârı ve genel masraflar” eklendiği, ilgili mevzuatı uyarınca % 7 oranını geçmemek üzere yüklenici kârı eklenebileceği ve söz konusu sınırın aşılmadığı tespit edilmiştir.
Yapılan inceleme ve tespitler neticesinde, ihale konusu iş kalemlerine ait analizlerin kamu kurumlarınca yayımlanan birim fiyatlar ve idarece oluşturulan özel pozlar esas alınarak hazırlandığı, iddiaya konu girdilerin yaklaşık maliyete dâhil edildiği ve teknik şartnamede yer alan özelliklere aykırılık teşkil edecek herhangi bir ifadenin yer almadığı, trafik işaretleri ve araç takip cihazı benzeri girdilerin genel giderler kapsamına alınabileceği ve yüklenici kârı ve genel giderlerin mevzuatta yer alan sınırı aşmadığı anlaşıldığından, başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.
Öte yandan, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının dördüncü paragrafında “İtirazen şikâyet başvuru bedelinin, itirazen şikâyet başvuru dilekçesinde yer verilen iddialar dikkate alınarak belirlenecek haklılık oranına karşılık gelen kısmının Kurul kararı ile başvuru sahibine iadesine karar verilir. Ancak Kurum tarafından 54 üncü maddenin onbirinci fıkrasının (c) bendi uyarınca başvurunun reddine veya eşit muamele ilkesi yönünden yapılan inceleme sonucunda 54 üncü maddenin onbirinci fıkrasının (a) ve (b) bentleri uyarınca ihalenin iptaline veya düzeltici işlem belirlenmesine karar verilmesi halinde başvuru bedeli iade edilmez…” hükmü yer almaktadır.
Bu çerçevede yapılan incelemede, başvuru sahibinin ileri sürdüğü iddiasında haklı bulunmadığı tespit edilmiş olup, Kanun’da öngörülen şekilde bir haklılık oranı oluşmamıştır. Bu nedenle, 4734 sayılı Kanun’un 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının dördüncü paragrafı uyarınca itirazen şikâyet başvuru bedelinin iadesinin mümkün olmadığı sonucuna varılmıştır.
Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,
4734 sayılı Kanunun 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,
Oybirliği ile karar verildi.
|
||||||||||