|
BAŞVURU SAHİBİ:
Avni YILDIRIM,
İHALEYİ YAPAN İDARE:
İzmir Katip Çelebi Üniversitesi Rektörlüğü İdari ve Mali İşler Daire Başkanlığı,
BAŞVURUYA KONU İHALE:
2026/100752 İhale Kayıt Numaralı “Diş Hekimliği Fakültesi Mobilya ve Cihaz Taşıma İşi” İhalesi
KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:
İzmir Katip Çelebi Üniversitesi Rektörlüğü İdari ve Mali İşler Daire Başkanlığı tarafından 17.02.2026 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Diş Hekimliği Fakültesi Mobilya ve Cihaz Taşıma İşi” ihalesine ilişkin olarak Avni Yıldırım’ın 12.03.2026 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 13.03.2026 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 18.03.2026 tarih ve 211237 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 18.03.2026 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.
Başvuruya ilişkin olarak 2026/800 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.
KARAR:
Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.
İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, ihalenin 2’nci kısmının üzerinde bırakıldığı Akdeniz Ev Ofis Taşımacılık Otomotiv San. Tic. Ltd. Şti. tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata uygun olmadığı, şöyle ki;
- Anılan isteklinin açıklamasının personel giderleri yönünden uygun olmadığı, bu kapsamda, yeterli sayıda personel öngörülmediği, işçilik maliyetlerinin gerçekçi olmadığı ve işin süresi ve kapsamına uygun bir personel planlaması yapılmadığı,
- Anılan isteklinin açıklamasının paketleme giderleri yönünden uygun olmadığı, bu kapsamda, fiyat tekliflerinin Kamu İhale Genel Tebliği'nin 79.2.2.1’inci maddesine uygun şekilde düzenlenmediği, meslek mensubu onaylarının bulunmadığı ve kullanılan malzemelerin miktar ve maliyetlerinin gerçekçi şekilde hesaplanmadığı,
- Anılan isteklinin açıklamasının araç giderleri yönünden uygun olmadığı, bu kapsamda, amortisman giderine ilişkin tutanakların SMMM veya YMM tarafından imzalanmadığı, 333 Sıra No’lu Vergi Usul Kanunu Tebliği’ne aykırı şekilde faydalı ömür hesaplaması yapıldığı, araçların ihale dokümanındaki teknik kriterleri sağlamadığı ve amortisman hesaplarında aritmetik hatalar bulunduğu, araç kiralama maliyetine ilişkin sunulan fiyat tekliflerinde bulunması gereken ibarelerin bulunmadığı, fiyat tekliflerinin meslek mensubunca onaylanmadığı, kiralama teklifine konu araçların teknik şartname kriterlerini sağlamadığı, fiyat tekliflerini veren firmaların faaliyet alanında araç kiralama faaliyetinin bulunmadığı, fiyat tekliflerinin işin tamamını kapsamadığı, ayrıca, fiyat tekliflerine ilişkin tutanakların tarih ve sayılarının fiyat teklifleri ile uyumlu olmadığı, faaliyet belgesi ve imza sirkülerinin bulunmadığı ve tutanakların Tebliğ’de öngörülen üç aylık dönem kayıtlarına uygun düzenlenmediği,
- Anılan isteklinin açıklamasının araç yakıt giderleri yönünden uygun olmadığı, bu kapsamda, açıklamada yetkili servis yazısı bulunmadığı, tüketim değerlerinin teknik belgelerle desteklenmediği ve EPDK fiyatlarının altında yakıt fiyatları üzerinden hesaplama yapıldığı,
- Anılan isteklinin açıklamasının zorunlu taşıma sigortası giderleri yönünden uygun olmadığı, bu kapsamda, Teknik Şartname gereği taşınacak demirbaşlar için en az 30.000.000 TL tutarında taşıma sigortası yapılması gerekirken yapılmadığı ve sigorta giderine ilişkin fiyat teklifinde sigorta şirketinin genel müdürlüğü veya bölge müdürlüğünden alınmış teyit yazısı bulunmadığı iddiasına yer verilmiştir.
A) Başvuru sahibinin iddiasının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.
4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.
İhale komisyonu;
a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,
b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,
c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,
gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.
Kurum, ihale konusu işin türü, niteliği ve yaklaşık maliyeti ile ihale edilme usulüne göre aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değerler ve sorgulama kriterleri belirlemeye, ihalenin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin sonuçlandırılabilmesine, ayrıca yaklaşık maliyeti 8 inci maddede öngörülen eşik değerlerin yarısına kadar olan hizmet alımları ile yapım işleri ihalelerinde sınır değerin altında olan tekliflerin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin reddedilmesine ilişkin düzenlemeler yapmaya yetkilidir. İhale komisyonu bu maddenin uygulanmasında Kurum tarafından yapılan düzenlemeleri esas alır.” hükmü,
Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Sınır değer ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 59’uncu maddesinde “(1) İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değeri hesaplar.
(2) Aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirme işlemlerine ilişkin olarak, ihale ilanı ve dokümanında belirtilmek kaydıyla üçüncü, dördüncü ve beşinci fıkralardaki koşullar çerçevesinde aşağıdaki seçeneklerden bir tanesi kullanılır.
a) Sınır değerin altında olan teklifler ihale komisyonunca aşırı düşük teklif olarak tespit edilir ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili ayrıntılar yazılı olarak istenir. İhale komisyonu;
1) Verilen hizmetin ekonomik olması,
2) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,
3) Teklif edilen hizmetin özgünlüğü,
gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.
b) Aşırı düşük teklif sınır değerinin altında teklif sunan isteklilerin teklifi açıklama istenmeksizin reddedilir.
(3) Yaklaşık maliyeti Kanunun 8 inci maddesinde öngörülen eşik değerin yarısına eşit veya bu değerin üzerinde olan ihalelerde, ikinci fıkranın (a) bendinin kullanılması zorunludur.
(4) Yaklaşık maliyeti Kanunun 8 inci maddesinde öngörülen eşik değerin yarısına kadar olan ihalelerde ikinci fıkranın (a) veya (b) bendindeki seçeneklerden birisinin kullanılması zorunludur.
(5) Kurum tarafından yayımlanan aşırı düşük teklif açıklama istenilmeksizin reddedilecek tekliflere ilişkin alımlar listesinde yer alan işlerin ihalelerinde ikinci fıkranın (b) bendinin kullanılması zorunludur.” hükmü,
Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “…79.2. İhale ilanında ve dokümanında teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden açıklama isteneceği belirtilen hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında aşağıdaki düzenlemelere göre işlem tesis edilmesi gerekmektedir.
79.2.1. Aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, isteklilerin yapacakları açıklamalara esas olacak önemli teklif bileşenlerinin, bütün istekliler için aynı unsurları içerecek şekilde belirtilmesi zorunludur. Aşırı düşük teklif açıklaması sunulması için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere uygun bir süre verilir.
79.2.2. İstekliler aşırı düşük olarak tespit edilen tekliflerini aşağıdaki yöntemleri kullanarak açıklayabilirler.
79.2.2.1. Üçüncü Kişilerden Alınan Fiyat Teklifleri:
79.2.2.1. Üçüncü Kişilerden Alınan Fiyat Teklifleri: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınması durumunda, öncelikli olarak fiyat teklifini veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu mal veya hizmet için maliyet tespit tutanağı veya satış tutarı tespit tutanağı düzenlenecektir. Tutanaklar fiyat teklifinin dayanağı olarak düzenlenecek olup, aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulacaktır.
Maliyet tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için, fiyat teklifinin mamul/mala ilişkin olması halinde mamul/malın birim fiyatının, tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması; fiyat teklifinin hizmete ilişkin olması halinde ise bu hizmetin birim fiyatının, tutanakta tespit edilen toplam birim maliyetin altında olmaması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı maliyet tespit tutanağındaki ortalama/toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.
Satış tutarı tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.
Üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin teklife konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup, bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir.
Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.
79.2.2.2. Merkezi Kamu Kurum ve Kuruluşları Tarafından Ülke Çapında Sunulan Mal ve Hizmetlere İlişkin Fiyatlar: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin merkezi kamu kurum ve kuruluşları tarafından ülke çapında sunulan mal ve hizmetlere ilişkin fiyat tarifeleri veya istekliye verilmiş fiyat teklifleri açıklama yöntemi olarak kullanılabilir. Bu yöntemle yapılmış açıklamanın geçerli olabilmesi için kullanılan fiyatların ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olması zorunludur.
79.2.2.3. Kamu Kurum ve Kuruluşları Tarafından İlan Edilen Fiyatlar: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilan edilmiş fiyat tarifeleri açıklama yöntemi olarak kullanılabilir. Bu usulle yapılmış açıklamanın geçerli olabilmesi için ilan edilen fiyatların ihalenin ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olması zorunludur.
79.2.2.4. Ticaret Borsası Fiyatları: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin 18/5/2004 tarihli ve 5174 sayılı Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ile Odalar ve Borsalar Kanununun 51 inci maddesinin (c) bendi uyarınca borsa idaresi tarafından düzenlenen ve ilgili malın ihale tarihinden önceki son 12 ayın herhangi bir işlem gününde gerçekleşen ortalama fiyatını gösteren belge ile açıklama yapılabilir.
79.2.2.5. Toptancı Hal Fiyatları: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin 11/3/2010 tarihli ve 5957 sayılı Sebze ve Meyveler ile Yeterli Arz ve Talep Derinliği Bulunan Diğer Malların Ticaretinin Düzenlenmesi Hakkında Kanun uyarınca faaliyet gösteren toptancı hali idaresi tarafından düzenlenen ve ilgili malın ihale tarihinden önceki son 12 ayın herhangi bir işlem gününe ait ortalama fiyatını gösteren belge ile açıklama yapılabilir.
79.2.2.6. Özel veya Münhasır Hak Sahibi Kuruluşların Uyguladığı Fiyatlar: İlgili mevzuatı uyarınca, belirli mal veya hizmetlerin kamuya sunulması konusunda lehine sınırlama bulunan kuruluşların tedarikçisi oldukları mallar veya sunucusu oldukları hizmetler için uyguladıkları fiyatlar ile açıklama yapılabilir. Bu usulle yapılmış açıklamanın geçerli olabilmesi için kullanılan fiyatların ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olması zorunludur.
79.2.2.7. İsteklinin Kendi Ürettiği, Aldığı veya Sattığı Mallara İlişkin Fiyatlar: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin olarak isteklinin kendi ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ait fiyatların kullanılması durumunda, istekliyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre aşırı düşük teklif açıklamasına konu mal için düzenlenen maliyet/satış tutarı tespit tutanağı ile açıklama yapılabilir.
Maliyetler dayanak alınarak yapılan açıklamanın geçerli olabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması ve isteklinin ilan/davet tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içinde ihale konusu işte kullanılmasını öngördüğü mal miktarının en az yarısı kadar alım yapmış olması gerekir.
Satışlar dayanak alınarak yapılan açıklamanın geçerli olabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması, malın ticaretinin isteklinin faaliyet alanında olması ve isteklinin ilan/davet tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içinde ihale konusu işte kullanılmasını öngördüğü mal miktarının en az 1/20’si kadar satış yapmış olması gerekir.
İsteklinin ilan/davet tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içinde 4734 sayılı Kanun kapsamındaki idarelere açıklama konusu mala ilişkin satış yapmış ve satılan malın idarece kabul edilmiş olması durumunda, maliyet/satış tutarı tespit tutanağı sunulmasına gerek bulunmayıp sadece söz konusu satışa ilişkin fatura örnekleri veya bu örneklerin noter, YMM, SMMM ya da vergi dairesince onaylı suretleri ile de belgelendirme yapılabilir.
Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.
79.2.2.8. İsteklinin Ortağı Olduğu Tüzel Kişiye Ait İşletmeden Mal Çekmesiyle Oluşan Emsal Bedel: Teklifi oluşturan maliyt bileşenlerine ilişkin olarak isteklinin ortağı olduğu tüzel kişiye ait işletmeden mal çekmesi veya satın alması durumunda söz konusu malın emsal bedeli ile değerlenmesi gereklidir. Emsal bedelinin tespitinde 4/1/1961 tarihli ve 213 sayılı Vergi Usul Kanununun ilgili hükümleri esas alınır. Bu durumda, Vergi Usul Kanununa göre hesaplanan emsal bedeli gösteren ve istekliyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından hazırlanarak imzalanan ve kaşelenen beyanın verilmesi yeterlidir. Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.
79.2.3. Meslek mensubu; üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi üzerindeki beyanın ve emsal bedel beyanı ile tutanaklardaki bilgilerin doğruluğundan sorumludur. Meslek mensubu ibaresinden Yeminli Mali Müşavirler veya Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler anlaşılır”
79.2.4. Tutanakların ilan/davet tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içindeki bilgiler esas alınarak düzenlenmesi zorunludur.
Örneğin; ilan tarihi 10.03.2024 olan ve açık ihale usulü ile yapılan bir ihalede ilan tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay olan “01.12.2023-29.02.2024” veya bundan önceki üç ay olan “01.09.2023-30.11.2023” aralığına ilişkin tutanaklar sunulur.
79.2.5. İşletme hesabına göre defter tutuluyor olması durumunda; yukarıda belirtilen tutanaklar, işletme hesabı defteri ve işletme hesap özeti kayıtlarına göre düzenlenir.
…
79.2.7. İstekliler tarafından akaryakıt girdisine ilişkin olarak, EPDK tarafından yayımlanan, İstanbul İli, Avrupa Yakasında bulunan bayiler adına beyan edilmiş fiyatların ortalamasını yansıtan En Yüksek İşlem Hacimli 8 Firmanın Akaryakıt Fiyatlarına İlişkin Raporda yer alan fiyatların % 90’ının altında sunulan açıklamalar geçerli kabul edilmez. Motorin veya benzine yönelik olarak öngörülen tutarın TL/lt cinsinden hesaplanmasında Enerji Piyasası Düzenleme Kurumunun ilgili düzenlemeleri dikkate alınacaktır.
79.3. İdarelerin aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirilmesine ilişkin aşağıdaki düzenlemeleri de dikkate almaları gerekmektedir.
79.3.1. Teklifi aşırı düşük olarak tespit edildikten sonra yukarıdaki yöntemlere göre usulüne uygun açıklama yapan isteklilerin teklifleri geçerli kabul edilir. Hayatın olağan akışına veya ticari gereklere aykırılık gibi nedenlerle teklifler reddedilemez.
79.3.2. 79.2.2 nci maddede yer alan yöntemlerden herhangi biri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda, istekli tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle, ilgili mevzuatına göre ihale tarihinden önceki son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer bilgi ve belgeler kullanılarak da açıklama yapılabilir.
79.3.3. Kurumca hazırlanan “İşçilik Hesaplama Modülü” ne (www.ihale.gov.tr) adresinden ulaşılabilecek olup, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde tekliflerin değerlendirilmesi bağlamında sözleşme ve genel giderler dahil asgari işçilik maliyeti hesabında işçilik hesaplama modülünün kullanılması zorunludur.
79.3.4. Hizmet alım ihalelerinde herhangi bir sigorta giderinin aşırı düşük teklif sorgulamasında önemli bir bileşen olarak kabul edilmesi durumunda, isteklilerce sigorta acentelerinden alınan poliçe, fiyat teklifi veya sözleşmelerin ekine ihale dokümanında yer alan teminat tutarları üzerinden teklif ettikleri sigorta prim tutarlarıyla sigorta hizmetini gerçekleştirebileceklerine ilişkin, ilgili sigorta şirketinin genel müdürlüğünden veya bölge müdürlüğünden alınan teyit yazısının eklenmesi ve bu yazının yetkili kişilerin imzasını taşıması gereklidir. Ancak sigorta şirketlerinin genel müdürlük veya bölge müdürlükleri tarafından imzalanmış poliçe veya fiyat teklifleri için teyit alınması zorunlu değildir. Sigorta giderinin tevsiki için sunulan belgenin işin süresinin tamamını kapsaması gerekmektedir. Ancak birden fazla yılı kapsayan ya da ihale tarihi ile işin başlangıç tarihinin farklı yıllara ait olduğu işlerde ilk yıl için alınan sigorta teklifinin ihale tarihi itibarıyla en son açıklanmış olan Yurtiçi Üretici Fiyatları Endeksi “On iki aylık ortalamalara göre değişim oranı (%)” tablosundaki oran esas alınmak suretiyle güncellenerek diğer yıllar için kullanılması mümkündür. Örneğin; sözleşme süresi 3 yıl, ihale tarihi 1/11/2019, işe başlama tarihi 1/1/2020 olan bir ihalede, ihale tarihi itibarıyla yıllık 100 TL olan sigorta prim tutarı maliyet kalemi, Yurtiçi Üretici Fiyatları Endeksi on iki aylık ortalamalara göre değişim oranı tablosunda en son açıklanmış olan 2019 yılı Eylül ayı değişim oranı (%26,44) üzerinden; 2020 yılı için (100 TL*1,2644) 126,44 TL; 2021 yılı için (126,44 TL*1,2644) 159,87 TL; 2022 yılı için (159,87 TL*1,2644) 202,14 TL olarak hesaplanacaktır.
79.3.5. Personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımlarına ilişkin yapılan aşırı düşük teklif açıklamasında, sözleşme giderleri ve genel giderlerin % 4 oranında hesaplanması söz konusu olmayacak, ancak sözleşme ve genel giderler içerisinde yer alan açıklamanın yapıldığı tarihte geçerli olan oran ve tutarlar üzerinden hesaplanan ihale kararı damga vergisi ve sözleşme damga vergisi ile Kanunun 53 üncü maddesinin (j) bendinin 1 numaralı alt bendinde belirtilen tutarı aşan sözleşmelerde sözleşme bedelinin onbinde beşi oranındaki Kurum payı ilgili mevzuatına göre hesaplanmak suretiyle açıklama yapılacaktır.
79.3.6. İhale dokümanında fiyat farkı verileceğine ilişkin düzenleme bulunmayan ve birden fazla yılı kapsayan ya da ihale tarihi ile işin başlangıç tarihinin farklı yıllara ait olduğu işlere ilişkin aşırı düşük teklif sorgulaması yazısında idarece önemli bir bileşen olarak belirtilen ve istekliler tarafından ihale tarihi itibarıyla artış oranı ve/veya tutarı tespit edilemeyen motorlu taşıtlar vergisi, araç muayene işlemleri gibi giderler ile mali yükümlülükler ve/veya tarife bedellerinin, sonraki yıllara ilişkin bedelleri, ilk yıl için öngörülen bedelin, ihale tarihi itibarıyla en son açıklanmış olan Yurtiçi Üretici Fiyatları Endeksi “On iki aylık ortalamalara göre değişim oranı (%)” tablosundaki oran üzerinden güncellenerek hesaplanır. Örneğin; sözleşme süresi 3 yıl, ihale tarihi 15/11/2019, işe başlama tarihi 1/1/2020 olan bir ihalede, motorlu taşıtlar vergisi tutarı ihale tarihi itibarıyla yıllık 100 TL olan maliyet kalemiz Yurtiçi Üretici Fiyatları Endeksi on iki aylık ortalamalara göre değişim oranı tablosunda en son açıklanmış olan 2019 yılı Ekim ayı değişim oranı (%22,58) üzerinden; 2020 yılı için (100 TL*1,2258) 122,58 TL; 2021 yılı için (122,58 TL*1,2258) 150,26 TL; 2022 yılı için (150,26 TL*1,2258) 184,19 TL olarak hesaplanacaktır.” açıklaması,
İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın;
a) Adı: DİŞ HEKİMLİĞİ FAKÜLTESİ MOBİLYA VE CİHAZ TAŞIMA İŞİ
b) Türü: Hizmet alımı
c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği
ç) Miktarı:
2 KALEM (MOBİLYA VE CİHAZ) TAŞIMA İŞİ (HİZMET ALIMI)
Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.
d) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: TAŞIMA İŞİ; AYDINLIKEVLER MAHALLESİ, CEMİL MERİÇ BULVARI, 6780 SOKAK, NO: 48, 35640 ÇİĞLİ/İZMİR ADRESİNDEN BALATÇIK MAHALLESİ, 8917/1 SOKAK NO:3 ÇİĞLİ/İZMİR ADRESİNE YAPILACAKTIR.” düzenlemesi,
Anılan Şartname’nin “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 33’üncü maddesinde “33.1. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu;
a) Verilen hizmetin ekonomik olması,
b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,
c) Teklif edilen hizmetin özgünlüğü,
gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir.” düzenlemesi yer almaktadır.
Başvuru sahibinin iddiasına yönelik yapılan incelemede, İzmir Katip Çelebi Üniversitesi Rektörlüğü İdari ve Mali İşler Daire Başkanlığı tarafından 2 kısım şeklinde gerçekleştirilen “Diş Hekimliği Fakültesi Mobilya ve Cihaz Taşıma İşi” hizmet alım ihalesinin başvuruya konu 2’nci kısmına altı isteklinin teklif sunduğu, isteklilerden Akdeniz Ev Ofis Taşımacılık Otomotiv Sanayi Ticaret Limited Şirketi’nin teklifinin ekonomik açıdan en avantajlı birinci teklif; başvuru sahibi tarafından sunulan teklifin ise ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif olarak belirlendiği görülmüştür.
Yapılan incelemede ayrıca, idarece ihale dokümanında teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden tekliflerine yönelik aşırı düşük teklif açıklaması istenileceğine yönelik düzenleme yapıldığı, bu doğrultuda ihalenin başvuruya konu 2’nci kısmının üzerinde bırakıldığı Akdeniz Ev Ofis Taşımacılık Otomotiv San. Tic. Ltd. Şti.’ne teklif bedelinin sınır değerin altında olması nedeniyle EKAP üzerinden 19.02.2026 tarihinde aşırı düşük teklif sorgulama yazısı gönderildiği anlaşılmış olup söz konusu sorgulama yazısında “AŞIRI DÜŞÜK TEKLİF AÇIKLAMASI YAPILACAK GİDER KALEMLERİ
- PERSONEL GİDERLERİ
- Çalıştırılacak toplam personel sayısı ve görevleri (şoför, yükleme personeli vb.)
- 30 gün üzerinden maliyet hesap yöntemi (Fazla mesai varsa, yol ve yemek giderleri vb.)
- Brüt ücret ve yasal kesintilere ilişkin hesap
- Ayrıntılı işçilik maliyet hesap cetveli
- Asgari ücret ve yasal yükümlülüklerin altında hesap kabul edilmeyecektir.
- ARAÇ GİDERLERİ
- Kullanılacak araç sayısı
- Araç türleri (kamyon, kamyonet, forklift, asansör vb.)
- Araçların mülkiyet durumu (kendi malı/kiralık)
- 30 günlük maliyet hesap yöntemi
- Ruhsat fotokopileri (kendi malı ise)
- Kira sözleşmesi veya fiyat teklifi (kiralık ise)
• Araç maliyetinin nasıl hesaplandığını gösterir cetvel
- YAKIT GİDERLERİ
- Toplam öngörülen kilometre
- Araç başına yakıt tüketim oranı (lt/100 km)
- Litre birim fiyatı
- Hesap yöntemi (km x tüketim x litre fiyatı)
- Akaryakıt fiyatına ilişkin belge (EPDK verisi/fiyat teklifi)
- Ayrıntılı yakıt hesap cetveli
- Şartnameye uygun kilometre hesabı yapılmalıdır.
- Gerçek dışı düşük tüketim oranları kabul edilmeyecektir.
- AMBALAJLAMA GİDERLERİ
- Kullanılacak malzeme türleri (koli, streç film, balonlu naylon, palet vb.)
- Miktar hesabı
- Birim fiyat
- Tedarikçi fiyat teklifi
- Proforma fatura (Meslek mensubu (SMMM/YMM) onaylı)
- Hesap cetveli
- Piyasa rayicine aykırı düşük fiyatlar kabul edilmeyecektir.
- TAŞIMA SİGORTASI GİDERİ
- Sigorta türü
- Teminat kapsamı
- Teminat tutarı
- Prim bedeli
- Taşıma sigortasına ilişkin prim tutarının hesap yöntemi ve bu tutara dayanak teşkil eden sigorta şirketi veya acentesinden alınmış yazılı teklif (kaşeli/imzalı)
- SÖZLEŞME VE GENEL GİDERLERİ
Sunulması Zorunlu Belgeler:
- Genel yönetim gideri oranı (Sözleşmeye ilişkin ödenmesi gereken sözleşme pulu damga vergisi, ihale kararı damga vergisi, muhasebe gideri, banka teminat komisyonu vb.)
- Sunulan açıklamalar; belgeye dayalı, Kamu İhale Tebliği’ne uygun, matematiksel olarak tutarlı, hayatın olağan akışına uygun olmalıdır. Belgesiz, varsayıma dayalı veya eksik açıklamalar değerlendirmeye alınmayacaktır.
- Yukarıda sunulması istenen zorunlu belgeler 6 (altı) ana başlıkta yüklenebilir durumda EKAP ekranınıza yansıyacaktır. İstenen belgelerin doğru başlık altında EKAP ekranına yüklenmesi rica olunur.” ifadelerine yer verildiği tespit edilmiştir.
Yukarıda aktarılan mevzuat hüküm ve açıklamaları ile aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, isteklilerin yapacakları açıklamalara esas olacak önemli teklif bileşenlerinin idarenin takdir yetkisi kapsamında olmak üzere, bütün istekliler için aynı unsurları içerecek şekilde belirtilmesinin zorunlu olduğu, aşırı düşük teklif sahibi istekliler tarafından Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.2’nci maddesinde sayılan yöntemler kullanılarak açıklama yapılabileceği anlaşılmaktadır.
İdare tarafından mevcut ihalenin 2’nci kısmında sınır değerin altında teklif sunduğu tespit edilen Akdeniz Ev Ofis Taşımacılık Otomotiv San. Tic. Ltd. Şti.’ne tebliğ edilen aşırı düşük teklif açıklama talebi yazısına bakıldığında;
Personel giderlerinin, araç giderlerinin, yakıt giderlerinin, ambalajlama giderlerinin, taşıma sigortası giderlerinin ve sözleşme ve genel giderlerin önemli teklif bileşeni olarak belirlendiği,
Söz konusu yazıda, anılan teklif bileşenlerinin yanında bu teklif bileşenleri ile ilgili açıklanacak hususların da yer aldığı,
Personel giderlerine, araç giderlerine ve ambalajlama giderlerine ilişkin açıklanacak hususlar içerisinde “vb.” ifadesinin kullanıldığı, bu hali ile anılan giderlerin hangi hususlar ile ilgili açıklama yapılacağının netlik kazanmadığı ve bu durumun aşırı düşük teklif açıklamasının hazırlanması, nesnel olarak değerlendirilmesi ve incelenmesine olanak tanımadığı,
Bununla birlikte, idare tarafından tebliğ edilen aşırı düşük teklif açıklama talebi yazısında, açıklama kapsamında sunulması zorunlu belgelerin de bulunduğu ve sunulması zorunlu bu belgeler içerisinde kira sözleşmesi, proforma fatura, fiyat teklifi ve hesap cetveli gibi belgelerin sayma yöntemiyle belirtildiği görülmekle birlikte, hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük teklif açıklamasının hangi yöntemler ile yapılabileceğinin ve açıklama kapsamında sunulması gereken bilgi ve/veya belgelerin neler olduğunun kamu ihale mevzuatının ilgili maddelerinde düzenlendiği, bu kapsamda aşırı düşük teklif açıklaması yapacak istekli veya isteklilerin açıklamalarını bu düzenlemeler çerçevesinde yapmaları gerektiği hususları göz önüne alındığında, idarece aşırı düşük teklif sorgulama yazısında sunulması zorunlu belgelerin sınırlayıcı şekilde sayılmasının açıklama yapacak istekli veya istekliler yönünden kısıtlayıcı nitelikte olduğu anlaşılmıştır.
Netice itibarıyla, ihalenin 2’nci kısmına yönelik aşırı düşük açıklama istenmesine ilişkin yazıda, açıklama yapılacak yöntemler yönünden mevzuatta yer alan ilgili düzenlemeler de göz önünde bulundurularak, idare tarafından önemli teklif bileşenlerinin kapsamının açık ve net olarak açıklama yapacak istekliyi tereddüde düşürmeyecek şekilde belirtilmesi suretiyle aşırı düşük teklif sorgulamasının yeniden yapılması gerektiği sonucuna varılmıştır.
Öte yandan, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının dördüncü paragrafında “İtirazen şikâyet başvuru bedelinin, itirazen şikâyet başvuru dilekçesinde yer verilen iddialar dikkate alınarak belirlenecek haklılık oranına karşılık gelen kısmının Kurul kararı ile başvuru sahibine iadesine karar verilir. Ancak Kurum tarafından 54 üncü maddenin onbirinci fıkrasının (c) bendi uyarınca başvurunun reddine veya eşit muamele ilkesi yönünden yapılan inceleme sonucunda 54 üncü maddenin onbirinci fıkrasının (a) ve (b) bentleri uyarınca ihalenin iptaline veya düzeltici işlem belirlenmesine karar verilmesi halinde başvuru bedeli iade edilmez” hükmü yer almaktadır.
Bu çerçevede yapılan incelemede, başvuru sahibinin ileri sürdüğü iddiasında haklı bulunduğu tespit edilmiş olup, başvuru sahibi tarafından Kurum şikâyet gelirleri hesabına 64.652,00 TL başvuru bedelinin yatırıldığı tespit edildiğinden, Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde yazılı talepte bulunulması halinde, başvuru bedelinin tamamının iade edilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.
B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 18’inci maddesi yönünden yapılan inceleme sonucunda herhangi bir aykırılık tespit edilmemiştir.
Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ihalenin başvuruya konu 2’nci kısmında açıklama yapılacak yöntemler yönünden mevzuatta yer alan ilgili düzenlemeler de göz önünde bulundurularak, idare tarafından önemli teklif bileşenlerinin kapsamının açık ve net olarak açıklama yapacak istekliyi tereddüde düşürmeyecek şekilde belirtilmesi suretiyle aşırı düşük teklif sorgulamasının yeniden yapılması ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.
Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,
- Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,
- İddiasındaki haklılık oranına karşılık gelen başvuru bedelinin Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde Kamu İhale Kurumuna yazılı talebi halinde iadesine
Oybirliği ile karar verildi.
|
